30/08/2026
ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်နေချိန်မှာ Nurse တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဘာတွေကို အဓိကထား ပြုစုသင့်သလဲ?
ကိုယ်တတ်ထားတဲ့ ပညာ မနေသာဆိုသလို Speciality တခုဖြစ်တဲ့ Periop ကို လုပ်နေပေမယ့် သူနာပြုတယောက်ဖြစ်လာပြီဆိုကထဲက ကျောင်းကသင်တဲ့အပြင် လုပ်ငန်းခွင်မှာ အခြေခံတွေပိုင်နိုင်ပြီးမှ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ Subject တခုကို ထပ်ရွေးခဲ့တာပါ။
ဒီနေ့ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံ… အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်မြို့နယ်တချို့မှာ Hot Topic ဖြစ်နေတဲ့ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါနဲ့လူနာကို သူနာပြုတွေအနေနဲ့ဘယ်လို ပြုစုစောင့်ရှောက်မလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးကြပါမယ်။
August 14–15, 2026 reports အရ Yangon မှာ acute diarrhoea cases တိုးလာပြီး Yangon General Hospital ကို 4 ရက်အတွင်း လူနာ 182 ယောက် admission ရှိခဲ့ပါတယ်။ Cases တွေက China Town တဝိုက် Latha/Lanmadaw ဘက်မှာ concentration များပြီး contaminated water used in food preparation နဲ့ outside/street food ကို possible sources အဖြစ် စုံစမ်းနေပါတယ်။
Official Safety Guidelines for Residents တွေအတွက်ကတော့ Boil water (ရေကျိုချက်သောက်မယ်)၊ Wash hands (Hand hygiene ကောင်းကောင်းလုပ်ရမယ်၊ အစားမစားခင်နဲ့ toilet ကထွက်လာတိုင်း သေချာလက်ဆေးရမယ်)၊ Avoid street food (လမ်းဘေးအစားအစာ၊ ယင်နားစာတွေ ရှောင်ရမယ်)၊ Seek immediate care (ဝမ်းလျှောဝမ်းပျက် အန်တာတွေရှိလာရင် နီးစပ်ရာ ဆေးခန်းပြပြီး ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ယူသင့်တယ်) စသဖြင့် safety guidelines တွေ ချမှတ်ထားပေးပါတယ်။
လူနာရဲ့ အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး ဆရာဝန်တွေက Treatment (ကုသမှုအပိုင်း) ကိုသွားပြီး သူနာပြုတွေက Treatment ကို Carried out လုပ်ပြီး Nursing care (ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု) အပိုင်းကို သွားပါမယ်။
ဆရာဝန်ပေးလိုက်တဲ့ Treatment ကို Carried out လုပ်လိုက်ယုံနဲ့ Nursing Care က ပြီးမသွားပါဘူး။
လူနာတိုင်းအတွက် Nursing Care Plan ဆိုတာရှိပါတယ်။ NCP ကို Five Steps of Nursing Process (ADPIE) နဲ့သွားပါတယ်။
ကဲ ကျမတို့ ADPIE ကို အသုံးပြုပြီး Acute Diarrhoea နဲ့ လာတဲ့ လူနာကို ဘယ်လိုပြုစုစောင့်ရှောက်မှုပေးမလဲ?
ADPIE ရဲ့ ပထမဆုံးအရေးကြီးတဲ့
Assessment (Nursing Assessment) နဲ့ စပါမယ်။
လတ်တလော ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါတွေ ဖြစ်ပွားနေတဲ့အချိန်မှာ Acute Watery Diarrhoea ဖြစ်လာတဲ့ လူနာတစ်ယောက်ကို ပြုစုရာမှာ ဝမ်းသွားတာတစ်ခုတည်းကိုပဲ အာရုံစိုက်မနေသင့်ပါဘူး။
အရေးအကြီးဆုံးက…
“How dehydrated is this patient?”
“လူနာက ရေဓာတ်ဘယ်လောက်ဆုံးရှုံးနေပြီလဲ?”
ဆိုတာကို အရင်ဆုံး Assess လုပ်ဖို့ပါ။
ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်က
Water + Electrolytes (Na⁺, K⁺, Cl⁻, HCO₃⁻) တွေ ဆုံးရှုံးနိုင်ပြီး မကုသဘဲထားရင် Hypovolaemia → Shock → Organ dysfunction အထိ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဝမ်းလျှောစဖြစ်တဲ့အချိန်၊ တစ်နေ့ဘယ်နှကြိမ်သွားသလဲ၊ ရေလိုဝမ်းလား၊ သွေး/ချွဲပါသလား၊ အန်ခြင်း၊ ဗိုက်နာ/ဗိုက်ရစ်ခြင်း၊ ဖျားခြင်း၊ မကြာသေးခင်က စားခဲ့တဲ့အစားအစာ/သောက်ရေ၊ အိမ်သားတွေမှာ အလားတူဖြစ်ခြင်း ရှိ/မရှိ မေးမြန်းပါ။
BP, pulse, RR, temperature, consciousness, ရေဆာခြင်း၊ ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း၊ မျက်လုံးချိုင့်ခြင်း၊ skin turgor/capillary refill နှင့် ဆီးထွက်နှုန်းကို အထူးစောင့်ကြည့်သင့်ပါတယ်။
WHO guidelines တွေအရ severe dehydration ကို lethargy/unconsciousness, sunken eyes, unable/drinking poorly, skin pinch returning very slowly စတဲ့ findings တွေကနေ ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။
Assessment ပြီးသွားတဲ့အခါ ADPIE မှာ D - Diagnosis (Nursing Diagnosis) လုပ်ရပါမယ်။
Nursing Diagnosis မှာ Prioritise လုပ်ရပါတယ်။ အရေးကြီးတာကို အရင်ဆုံး Implement လုပ်ပေးနိုင်ဖို့ အတွက်ပါ။
Priority Nursing Diagnosis 1 အနေနဲ့ Deficient Fluid Volume ကို အရင်စပြီး Care plan ဆွဲပါမယ်။
Deficient Fluid Volume related to excessive gastrointestinal fluid loss secondary to acute diarrhoea and/or vomiting, as evidenced by frequent watery stools, thirst, dry mucous membranes, decreased urine output, tachycardia, hypotension and/or other signs of dehydration.
အပေါ်က Nursing Diagnosis မှာ ပါသွားတဲ့အတိုင်း Evidence-based အရ
• Frequent watery stools
• Vomiting
• Excessive thirst
• Dry mouth/mucous membranes
• Sunken eyes
• Tachycardia
• Hypotension
• Decreased urine output
• Weakness / lethargy
• Poor peripheral perfusion
စတဲ့ Signs and Symptoms တွေကို Monitoring လုပ်သင့်ပါတယ်။
Nursing Priority ကတော့ REHYDRATION ပါပဲ။
လူနာသောက်နိုင်ပြီး severe dehydration မရှိသေးရင် သတ်မှတ်ထားတဲ့ protocol အတိုင်း ORS ဖြည့်ပေးရပါမယ်။
Severe dehydration/shock ဖြစ်လာရင်တော့ urgent medical assessment + IV fluid resuscitation လိုအပ်ပါတယ်။
WHO cholera management guidance အရ severe dehydration မှာ Ringer's Lactate ကို preferred IV fluid အဖြစ် အသုံးပြုထားပါတယ်။ ဒါကလည်း ကိုယ်က သိထားသင့်တာပါ၊ ဆရာဝန်ရဲ့ treatment ကိုတော့ carried out လုပ်ရပါမယ်။
Priority Nursing Diagnosis 2 ကတော့ Diarrhoea ပါ။
Diarrhea related to gastrointestinal infection associated with suspected contaminated food/water exposure, as evidenced by frequent loose or watery stools, urgency, abdominal cramping and increased bowel activity.
သူနာပြုတယောက်အနေနဲ့ လူနာရဲ့
• Frequency ဝမ်းသွားတဲ့အကြိမ်ရေ
• Amount ဝမ်းပမာဏ
• Appearance… Watery/mucus/blood ရှိမရှိ
• Vomiting
• Abdominal cramps
• Fever
• Food/water exposure
တို့ကို Assess & Document လုပ်ရပါမယ်။
လိုအပ်ရင် stool specimen ကို မှန်ကန်စွာယူပြီး investigation အတွက် ပို့ပေးရပါမယ်။
WHO recommends continued nutrient-rich feeding during diarrhoeal illness rather than unnecessary prolonged fasting.
Nursing Diagnosis 3 ကတော့ Risk for Electrolyte Imbalance ပါ။
Risk for Electrolyte Imbalance related to excessive loss of gastrointestinal fluids secondary to diarrhoea and vomiting.
ဝမ်းသွားခြင်းနဲ့အန်ခြင်းကနေ Sodium, Potassium, Chloride, Bicarbonate တွေ ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်
• Fluid balance
• Intake & Output
• Urine output
• Mental status
• Muscle weakness
• Ordered serum electrolytes
• Renal function
တို့ကို စောင့်ကြည့်ဖို့လိုပါတယ်။
Nursing Diagnosis 4 ကတော့ Risk for Shock
Risk for Shock related to severe fluid and electrolyte loss secondary to profuse acute watery diarrhoea.
အောက်ပါလက္ခဏာတွေတွေ့ရင် RED FLAGS 🚨 အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ချက်ချင်း escalate လုပ်သင့်ပါတယ်။
⚠️ BP ကျလာခြင်း
⚠️ Pulse မြန်ပြီး weak ဖြစ်ခြင်း
⚠️ မူးဝေ၊ မှိန်းခြင်း၊ သတိအခြေအနေပြောင်းလဲခြင်း
⚠️ အလွန်အမင်း ရေဆာခြင်း
⚠️ ရေမသောက်နိုင်ခြင်း
⚠️ ဆီးအလွန်နည်းခြင်း/မထွက်ခြင်း
⚠️ Poor peripheral perfusion
⚠️ Severe dehydration
⚠️ အခြေအနေ လျင်မြန်စွာဆိုးလာခြင်း
ဒီအခြေအနေမှာ routine observation လုပ်နေရုံမဟုတ်ဘဲ urgent assessment and resuscitation လိုပါတယ်။
Nursing Diagnosis 5 ကတော့ Risk for Transmission of Infection ပါ။
Risk for Transmission of Infection related to faecal contamination, unsafe water/food and inadequate hand hygiene.
ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါတွေဟာ contaminated water/food နဲ့ faecal contamination ကနေ ကူးစက်နိုင်တဲ့အတွက် Infection Prevention က အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။
Nursing care မှာ
✅ Hand hygiene
✅ Appropriate PPE
✅ Safe handling of stool & vomitus
✅ Safe disposal of contaminated waste
✅ Proper handling of soiled linen
✅ Environmental cleaning & disinfection
✅ Safe drinking water
✅ Food hygiene
တို့ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။
Nursing Diagnosis ပြီးသွားရင်တော့ ADPIE မှာ Planning စပါပြီ။ Planning ဆိုတာ Goals တွေပါပဲ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု ရည်မှန်းချက်သတ်မှတ်ခြင်းလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။
Planning should be patient-centred and measurable.
ကျမကတော့ Planning ကို Overall ဆွဲလိုက်ပါမယ်။
Overall Goals
The patient will achieve and maintain adequate hydration and electrolyte balance, demonstrate reduced gastrointestinal fluid losses, remain haemodynamically stable, remain free from complications such as hypovolaemic shock and demonstrate behaviours that reduce transmission of infection.
လူနာတွင် ရေဓာတ်နှင့် electrolyte မျှတမှု ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန်၊ ဝမ်း/အန်ခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးမှု လျော့နည်းစေရန်၊ သွေးလည်ပတ်မှုတည်ငြိမ်စေရန်၊ Hypovolaemic Shock ကဲ့သို့ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ မဖြစ်ပေါ်စေရန်နှင့် ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်နိုင်စေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။
Expected Outcomes တွေ အနေနဲ့ကတော့…
Within the appropriate clinical timeframe, the patient will:
• Maintain/improve BP, pulse and peripheral perfusion.
• Demonstrate improving hydration status.
• Maintain adequate urine output appropriate to clinical condition.
• Demonstrate improved thirst and mucous membrane hydration.
• Tolerate ORS/oral fluids where appropriate.
• Show decreasing stool/vomiting losses.
• Maintain or improve electrolyte and renal-function results when monitored.
• Remain free from hypovolaemic shock.
• Patient/family will demonstrate correct hand hygiene, safe-water practices and understanding of warning signs requiring medical attention.
Planning ပြီးရင် ADPIE မှာ Implementation (သူနာပြုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း) စပါမယ်။ Nursing intervention ဝင်မယ်လို့လည်း သုံးကြပါတယ်။
I would organize the interventions into (မှတ်ထားသင့်တဲ့ Nursing Approach)
ASSESS → REHYDRATE → MONITOR → PREVENT → EDUCATE.
1️⃣ ASSESS
လူနာမှာ dehydration ဘယ်လောက်ရှိနေပြီလဲ စစ်ဆေးပါ။
2️⃣ REHYDRATE
လိုအပ်သလို ORS/prescribed IV fluid ဖြင့် ရေနှင့် electrolyte ပြန်ဖြည့်ပါ။ (ဆရာဝန်ညွှန်ကြားမှု လိုအပ်ပါတယ်။)
3️⃣ MONITOR
Vital signs, consciousness, stool/vomiting losses, intake/output, urine output နဲ့ hydration status ကို ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ပါ။
4️⃣ PREVENT
Hand hygiene, safe water, food hygiene, appropriate PPE, environmental cleaning နဲ့ safe waste disposal ကို လိုက်နာပါ။
5️⃣ EDUCATE
ကျန်းမာရေးအသိပညာပေးပါ
လူနာနှင့် မိသားစုအား ORS မှန်ကန်စွာဖျော်သောက်နည်း၊ သန့်ရှင်းသောရေသုံးစွဲခြင်း၊ လက်ဆေးခြင်း၊ အစားအသောက်သန့်ရှင်းရေး၊ ဆေးဝါးများကို မိမိသဘောဖြင့် မသောက်သုံးရန်နှင့် အရေးပေါ်ဆေးရုံပြသင့်သော Red Flag လက္ခဏာများ ကို ရှင်းလင်းပညာပေးပါ။
အပေါ်ကထုတ်ခဲ့တဲ့ Nusring Diagnosis ကို Implement (Intervention) လုပ်တော့မှာပါ။ Intervention ဝင်တဲ့အခါ အပေါ်မှာ ပြောထားတဲ့ Nursing approach တွေနဲ့ ဝင်ရင် လွယ်ကူမြန်ဆန်ပြီး လူနာအတွက်အကျိုးရှိပါတယ်။
ဘယ်လို Intervention ဝင်ကြမလဲ အောက်မှာ ဆက်ကြည့်ကြမယ်…
1. Assess and reassess dehydration
• Monitor BP, pulse, respiratory rate, temperature and mental status according to severity.
• Assess thirst, dry mucous membranes, sunken eyes and peripheral perfusion.
• Monitor for deterioration or signs of shock.
• Assess stool frequency, amount and appearance.
• Monitor vomiting and ability to tolerate oral fluids.
လူနာရဲ့ dehydration severity ကို တစ်ကြိမ်စစ်ပြီး ရပ်မထားဘဲ အခြေအနေအလိုက် ပြန်လည် reassess လုပ်ရပါမယ်။
2. Restore fluid and electrolyte losses
For patients who can drink and do not require immediate IV resuscitation:
• Administer ORS according to the prescribed/local protocol.
• Encourage frequent appropriate oral fluid intake.
• If vomiting occurs, ORS may be restarted/given more slowly in small frequent amounts as clinically appropriate.
For severe dehydration or shock:
• Escalate urgently to the medical/resuscitation team.
• Establish/assist with IV access.
• Administer prescribed IV fluids according to protocol.
• WHO guidance for severe dehydration in suspected cholera/acute watery diarrhoea generally prefers Ringer's lactate, when appropriate and available.
• Reassess the response to fluid therapy frequently.
WHO identifies ORS as a key treatment for dehydration caused by diarrhoea.
3. Maintain strict fluid balance
Document:
Intake
• Oral fluids
• ORS
• IV fluids
Output
• Urine
• Stool frequency/estimated losses
• Vomiting
Monitor urine output closely because decreasing urine output can indicate worsening dehydration and impaired renal perfusion.
4. Monitor electrolyte and renal status
As ordered/clinically indicated:
• Na⁺
• K⁺
• Cl⁻
• HCO₃⁻
• Urea/BUN
• Creatinine
Observe clinically for weakness, altered mental status, cardiac rhythm changes and other evidence of electrolyte disturbance.
Red Flags to Monitor 🚨
Escalate immediately if the patient exhibits any of the following:
• Signs of shock (e.g., severe hypotension, tachycardia, confusion).
• Bloody or mucoid stools (dysentery).
• High fever or worsening severe abdominal pain.
• Anuria (absence of urine output) over several hours.
5. Provide appropriate gastrointestinal and nutritional care
• Monitor stool characteristics, including blood or mucus.
• Collect stool specimens when ordered.
• Provide perineal care after diarrhoeal episodes.
• Protect skin from moisture-associated skin damage.
• Encourage/continue appropriate nutrition as tolerated rather than unnecessary prolonged fasting.
• Administer prescribed medications and monitor therapeutic/adverse effects.
6. Prevent infection transmission
• Perform strict hand hygiene.
• Use appropriate PPE according to exposure risk and facility precautions.
• Safely handle stool and vomitus.
• Properly manage contaminated linen and waste.
• Clean and disinfect contaminated surfaces.
• Maintain safe toilet/commode practices.
• Follow contact/enteric precautions according to institutional/outbreak policy.
Safe water, sanitation and hygiene are central measures for preventing diarrhoeal disease.
7. Patient and family education
လူနာနဲ့ မိသားစုကိုလည်း Patient Family Education (PFE) ပေးရပါမယ်။
• Safe Water: သန့်ရှင်းစိတ်ချရတဲ့ရေကိုသာ သောက်ပါ၊ ORS ဖျော်ရာမှာလည်း safe water ကိုသာ အသုံးပြုပါ။
• Hand Hygiene: အစားအစာပြင်ဆင်ခြင်း/စားသောက်ခြင်းမပြုမီ လက်ဆေးပါ။အိမ်သာသုံးပြီးတိုင်း လက်ကို ဆပ်ပြာနဲ့သေချာဆေးပါ။
• Food Safety: ကောင်းစွာချက်ပြုတ်ထားတဲ့အစားအစာကို စားပါ။ သန့်ရှင်းမှုမသေချာတဲ့ ရေ၊ ရေခဲနဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ပါ။
• Medication Safety: ဆရာဝန် သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးပညာရှင်၏ အကြံပြုချက်မရှိဘဲ ပဋိဇီဝဆေး (Antibiotics) သို့မဟုတ် ဝမ်းပိတ်ဆေး (Antidiarrhoeal medicines) များကို မိမိသဘောဖြင့် စတင်သောက်သုံးခြင်း မပြုပါနှင့်။
• Red Flags: ရေမသောက်နိုင်ခြင်း၊ အန်တာမရပ်ခြင်း၊ အလွန်အမင်းရေလိုဝမ်းသွားခြင်း၊ ဆီးနည်းလာခြင်း၊ မူးဝေ/မှိန်းလာခြင်း၊ သွေးပေါင်ကျခြင်း၊ ဝမ်းထဲသွေးပါခြင်း စတာတွေဖြစ်လာရင် ဆေးရုံ/ကျန်းမာရေးဌာနကို အမြန်ဆုံးသွားပါ။
Antibiotics ကရော?
ဝမ်းလျှောတဲ့လူနာတိုင်းကို Antibiotics ပေးရမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။
Antibiotics ကို clinical indication, suspected/confirmed organism, severity နဲ့ သက်ဆိုင်ရာ treatment protocol/prescription အတိုင်းသာ အသုံးပြုသင့်ပါတယ်။
Nurse ရဲ့ အဓိကတာဝန်ကတော့ early recognition of dehydration, appropriate rehydration, close monitoring, infection prevention and timely escalation ဖြစ်ပါတယ်။
Implementation ပြီးရင်တော့ ADPIE ရဲ့ နောက်ဆုံးက E - Evaluation ပါပဲ၊ ပြုစုမှုရလဒ် ပြန်လည်အကဲဖြတ်ခြင်း လို့လည်း သုံးကြပါတယ်။
Evaluation answers one important question:
“Did our nursing interventions achieve the expected outcomes?”
After interventions, reassess and compare the patient's condition with the baseline assessment.
Desired Evaluation Findings
Hydration improved
• Thirst decreased.
• Oral mucosa becoming moist.
• Eyes/appearance improving where dehydration signs were present.
• Patient tolerating oral fluids/ORS.
Circulation stable
• BP stable/improving.
• Pulse improving toward expected range.
• Peripheral perfusion adequate.
• No evidence of hypovolaemic shock.
Renal perfusion adequate
• Urine output improving/adequate for the patient's clinical context.
• Renal function stable/improving when laboratory monitoring is indicated.
Gastrointestinal losses improving
• Frequency/volume of diarrhoea decreasing.
• Vomiting decreasing or resolved.
• Oral intake improving.
Electrolytes stable
• No clinical evidence of significant electrolyte disturbance.
• Laboratory values stable/improving when measured.
Infection prevention understood
• Patient/family demonstrate appropriate hand hygiene.
• Patient/family verbalize safe-water and food practices.
• Patient/family can identify important red flags.
If outcomes are NOT achieved
This is an important part of ADPIE.
Do not simply continue the same care plan.
ပြောချင်တာကတော့ မျှော်မှန်းထားသော ရလဒ်မရရှိပါက လူနာ၏အခြေအနေကို ပြန်လည်အကဲဖြတ်ပြီး ပြဿနာကိုရှာဖွေကာ လိုအပ်သလို အထက်သို့တင်ပြ၍ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုအစီအစဉ်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်သင့်ပါတယ်။
REASSESS → IDENTIFY THE PROBLEM → ESCALATE → REVISE THE CARE PLAN
နားလည်ထားရမှာက ADPIE is actually a continuous cycle, not a one-time checklist:
🔄 ASSESS → DIAGNOSE → PLAN → IMPLEMENT → EVALUATE → REASSESS
ပါပဲ။
ခြုံပြောရရင်တော့ Nurse တွေအနေနဲ့ လူနာကို Nursing Care ပေးတဲ့အခါ Treatment ကို Carried out လုပ်ရုံနဲ့ မပြီးပါဘူး။ Nursing ရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ Nursing Roles and Responsibilities နဲ့ Assignment ချလို့ ကျရာနေရာမှာ ယူရမယ့် Accountability ကိုသေချာစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ရပါမယ်။
လူနာရဲ့ ရောဂါအခြေအနေအပေါ်မူတည်ပြီး Nursing Care Plan အတွက် Nursing Process ADPIE ကို အသုံးပြုပြီး လိုအပ်သလို Care ပေးနိုင်ရပါမယ်။
ဒါလေးကတော့ Short to the point ပါပဲ။
A — ASSESS: How dehydrated is the patient?
D — DIAGNOSE: What nursing problems/risks are present?
P — PLAN: What measurable outcomes do we want to achieve?
I — IMPLEMENT: Rehydrate, monitor, prevent complications and educate.
E — EVALUATE: Is hydration improving? Is the patient stable? If not—reassess, escalate and revise the plan.
Take-Home Message အနေနဲ့ …
“In acute diarrhoea, replacing lost fluid and electrolytes early can save a life.”
ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်တဲ့လူနာကို ပြုစုရာမှာ ဝမ်းရပ်သွားဖို့တစ်ခုတည်းကို မကြည့်ပါနဲ့။
ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးမှုကို စောစောသိပါ။
ရေနဲ့ electrolyte ကို အချိန်မီပြန်ဖြည့်ပါ။
Shock မဖြစ်ခင် စောစောသိပြီး escalate လုပ်ပါ။
ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို တားဆီးပါ။
ဒါတွေက Nursing Care ရဲ့ အဓိကအချက်တွေပါပဲ။ မပါမဖြစ်တွေနဲ့ စာတွေတော့များသွားပါတယ်။ Comment မှာ ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်ရှင်။
ပုံလေးကတော့ Nursing notes56 ကနေ reference ယူထားပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
Evidence-based References တွေအနေနဲ့ ကျမ ဒီ source တွေနေ ယူထားပါတယ်။
References:
1. World Health Organization. Diarrhoeal disease. Geneva: WHO; 2024.
2. World Health Organization. Cholera. Geneva: WHO.
3. World Health Organization Regional Office for Africa. Cholera management guidelines. 2025.
4. Hinkle JL, Cheever KH, Overbaugh KJ. Brunner & Suddarth’s textbook of medical-surgical nursing. 15th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2022.
5. Associated Press. Myanmar faces rise in diarrhea as monsoon flooding continue to worsen in many parts of the country. 14 Aug 2026.
6. Eleven Media Group. Diarrhea cases rise in Latha and Lanmadaw; Yangon General Hospital stockpile medicines. 15 Aug 2026.
Send message
