07/07/2026
📚 “စာနဲ့ လူနာနဲ့က ကိုက်တယ်” ဆိုတာ ဒီလိုပါ…
မနေ့က အရေးပေါ်ဌာနကို ရောက်လာတဲ့ လူနာတစ်ယောက်က ငယ်ငယ်က ဆရာတွေ ပြောခဲ့တဲ့ စကားတစ်ခွန်းကို ပြန်အမှတ်ရစေပါတယ်။
“စာနဲ့ လူနာနဲ့က ကိုက်တယ်။ ကိုယ်တွေကသာ ပါနေလို့ မကိုက်တာ။”
လူနာက အသက် (၆၁) နှစ်။
သုံးပတ်လောက်ကြာအောင် ဗိုက်အောင့်တယ်၊ အန်တယ်။ အစားနည်းနည်းစားလိုက်တာနဲ့ ဗိုက်ပြည့်နေသလို ခံစားရတယ် (early satiety)။ ကိုယ်အလေးချိန်လည်း ၄ ကီလိုလောက် ကျသွားတယ်။
စမ်းသပ်ကြည့်တော့ ရင်ညွှန့်ပိုင်းမှာ အကျိတ်တစ်ခုလို စမ်းမိတယ်။ ချက်နားမှာလည်း အူကျွံ (hernia) ကြီးကြီးတစ်ခု ရှိနေတယ်။
နေ့လည်က ဆေးခန်းတစ်ခုမှာ ပြထားပြီး Ultrasound ရိုက်ထားတာက သည်းခြေအိတ်ကျောက်တည် (gallstones) လို့ အဖြေထွက်ထားပါတယ်။ သွေးစစ်ကြည့်တော့လည်း ထူးထူးခြားခြား မတွေ့ဘူး။
ဒီအချက်တွေအရဆိုရင် သည်းခြေအိတ်ကျောက်ကြောင့်လား၊ အူကျွံကြောင့်လားဆိုပြီး ထင်လို့ရပါတယ်။
ဒါပေမယ့်…
✔️ ကိုယ်အလေးချိန် ကျနေတယ်။
✔️ အစားနည်းနည်းစားရုံနဲ့ ဗိုက်ပြည့်နေတယ်။
✔️ အကျိတ်စမ်းမိနေတယ်။
ဒီလို Alarm Features တွေရှိနေတာကြောင့် “တခြား အရေးကြီးတဲ့ ရောဂါတစ်ခုခု ရှိနေနိုင်တယ်” လို့ စဉ်းစားပြီး CT scan ရိုက်လိုက်ပါတယ်။
CT ရလဒ်ကတော့ ထင်ထားသလို မဟုတ်ခဲ့ပါဘူး။
❌အစာအိမ်ကင်ဆာ မတွေ့ဘူး။
❌အူကျွံလည်း ပိတ်နေတာ မဟုတ်ဘူး။
❌သည်းခြေအိတ်ကျောက်ကလည်း လက်ရှိလက္ခဏာရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်း မဟုတ်ဘူး။
‼️တကယ့်ပြဿနာက အစာအိမ်ထွက်ပေါက် (gastric outlet) နေရာ ထူလာပြီး အစာဆင်းလမ်း ကျဉ်းသွားတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်နေခဲ့တာပါ။ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေလည်း ရှိတာကြောင့် ဆေးရုံတင်ပြီး ဆက်လက်စစ်ဆေးကုသဖို့ စီစဉ်လိုက်ရပါတယ်။
ဒီလူနာကို ကြည့်ပြီး MRCP သင်တန်းတက်တုန်းက ဆရာဖြိုး ပြောခဲ့တဲ့ စကားကို ပြန်သတိရမိတယ်။
“စာနဲ့ လူနာနဲ့က ကိုက်တယ်။ ကိုယ်တွေကသာ ပါနေလို့ မကိုက်တာ။”
တကယ်တော့ စာအုပ်ထဲက အချက်တွေက လူနာတွေဆီမှာ တကယ်ရှိနေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအချက်တွေကို သတိထားမိဖို့ပဲ လိုတာပါ။
🚨 ဗိုက်အောင့်တာ၊ အစာမကျေတာနဲ့အတူ အောက်ပါ Alarm Features တွေရှိရင် မပေါ့ဆသင့်ပါ။
🔺 A – Anorexia (အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း)
🔺 L – Loss of weight (ကိုယ်အလေးချိန် ကျဆင်းခြင်း)
🔺 A – Anaemia (သွေးအားနည်းခြင်း)
🔺 R – Relatives with gastrointestinal cancer (မိသားစုတွင် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းကင်ဆာ ရာဇဝင်ရှိခြင်း)
🔺 M – Melena / Hematemesis (ဝမ်းမည်းသွားခြင်း၊ သွေးအန်ခြင်း)
🔺 S – Swallowing difficulty (မျိုချရခက်ခြင်း)
ဒီလို လက္ခဏာတွေထဲက တစ်ခုခုရှိနေပြီဆိုရင် “အစာမကျေလို့ပါ” ဆိုပြီး မပေါ့ဆဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ ပြသပြီး လိုအပ်တဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။
နောက်တစ်နေ့မှာ လူနာကို အစာအိမ်မှန်ပြောင်း (OGD) ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ pyloric cancer (အစာအိမ်ထွက်ပေါက် ကင်ဆာ) ဖြစ်နေကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီလူနာက ကျွန်တော့်အတွက် သင်ခန်းစာတစ်ခု ထပ်ရစေပါတယ်။
Ultrasound မှာ သည်းခြေအိတ်ကျောက်ရှိတယ်ဆိုတာက မှန်ပါတယ်။ အူကျွံလည်း တကယ်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူနာရဲ့ လက္ခဏာအားလုံးကို အဲဒီရောဂါတွေနဲ့ပဲ ရှင်းလို့မရပါဘူး။
ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ အစားနည်းနည်းစားရုံနဲ့ ဗိုက်ပြည့်နေခြင်း (early satiety) နဲ့ စမ်းမိတဲ့အကျိတ် ဆိုတဲ့ Alarm Features တွေက ပိုပြီး အရေးကြီးတဲ့ ရောဂါတစ်ခု ရှိနေနိုင်ကြောင်း သတိပေးနေခဲ့တာပါ။
ဒါကြောင့် လူနာကို မကုသခင် စာအုပ်ကို သတိရပါ။ စာအုပ်ကို မယုံခင် လူနာကို သေချာနားထောင်ပါ။ အဖြေက လူနာဆီမှာပဲ ရှိနေတတ်ပါတယ်။
ကျန်းမာရေးဗဟုသုတရှိခြင်းက ရောဂါကို စောစောသိပြီး စောစောကုသနိုင်ဖို့ အကောင်းဆုံးကာကွယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
#အစာမကျေ #ကိုယ်အလေးချိန်ကျ #ကျန်းမာရေး
# #
