17/08/2026
Hyperbare zuurstof bij late radiatieschade (bestralingsschade).
Over bestraling:
Bestraling of radiotherapie wordt meestal toegepast bij de behandeling van kanker. Met de moderne technieken wordt de straling zo precies mogelijk op de kwaadaardige cellen gericht.
Het succespercentage van de behandelingen wordt steeds groter. Delende cellen zijn gevoelig voor straling. Als delende cellen bestraald worden gaan ze dood. Kwaadaardige cellen die vaak delen zijn dus het meest gevoelig voor bestraling. De straling gaat echter ook vaak door gezond weefsel. Als daarin cellen aan het delen zijn tijdens de bestraling gaan die cellen ook verloren. In de directe omgeving van een bestraald tumorproces is dit effect het grootst. Met name de zogenaamde stamcellen en cellen in de vaatwand, maar ook cellen van de blaas-en darmbekleding zijn hiervoor gevoelig.
Vroege en late radiatieschade
vroege of directe radiatieschade wordt veroorzaakt door het afsterven van kankercellen die door het lichaam moeten worden opgeruimd. Er is dus eigenlijk een in-of uitwendige wond ontstaan met soms bloeding of ontsteking. In de meeste gevallen is het lichaam in staat dit binnen enkele weken op te lossen. Hyperbare zuurstof is hierbij niet zinvol.
Bij late radiatieschade is er geen sprake van spontane genezing. De klachten, zoals pijn, zwelling en harde plekken, bloeding, roodheid en beperking van de functie nemen in loop van de tijd soms zelfs toe. Dit komt, omdat er te weinig actieve stamcellen over zijn voor de genezing en omdat de vaatwanden in het bestraalde gebied langzaam dikker worden en daardoor minder makkelijk zuurstof kunnen afgeven. Als de klachten ernstig zijn kunnen deze met hyperbare zuurstof behandeld worden.
Zuurstof is een geneesmiddel
Zuurstof is een eerste levensbehoefte, iedere cel van het lichaam heeft zuurstof nodig. Zuurstof is echter ook een medicijn. Het heeft nuttige effecten, die veranderen met de dosis en er zijn bijwerkingen en risico’s net als bij ieder ander geneesmiddel. Zuurstof wordt onder normale omstandigheden opgenomen via de longen waar het wordt opgenomen door de rode bloedcellen. De rode bloedcellen zorgen dan voor transport naar alle delen van het lichaam waar de zuurstof weer wordt afgegeven. In hele hoge doseringen zorgt zuurstof voor wondgenezing onder andere door nieuwvorming van haarvaatjes, herstel van stamcellen, verbeteren van de activiteit van witte bloedcellen en vermindering van zwelling.
Onder normale omstandigheden is de voor de wondgenezing noodzakelijke dosis echter niet te bereiken. Daarom wordt gebruik gemaakt van een hyperbare kamer. In die kamer wordt de druk van de normale 1 atmosfeer verhoogd naar 2,4 atmosfeer. Als bij die druk zuurstof wordt ingeademd, wordt die zuurstof in de longen niet alleen aan de rode bloedlichaampjes gebonden, maar ook in grote hoeveelheden in het bloedplasma opgelost. Hierdoor kan de zuurstof in de voor de genezing voldoende grote dosis naar de wond worden vervoerd. De druk en de duur van de behandeling (inclusief de zgn. luchtpauzes) per dag, week en maand is zo gekozen, dat er zo min mogelijk bijwerkingen optreden bij een zo groot mogelijk effect.
