24/09/2026
Powakacyjny stres, prawda czy mit i jak sobie z nim radzić?
Powakacyjny stres jest faktem. Mimo tego, że nie jest kwalifikowany jako jednostka chorobowa to szacuje się, że dotyka nawet do 70% wracających po urlopie do pracy. To nie tylko rozdrażnienie, obniżony nastrój, brak motywacji do podjęcia jakiejkolwiek aktywności. Daje on objawy somatyczne. Występują problemy z koncentracją, senność. Do tego dochodzą objawy somatyczne jak różnego rodzaju bóle, głównie głowy i brzucha. Dolegliwości najczęściej ustępują po kilku dniach, gdy organizm zaadaptuje się, wejdzie w przedurlopowy rytm dnia. Jednak w niektórych przypadkach, zwłaszcza u osób bardzo wrażliwych, które nie czerpią satysfakcji z wykonywanej pracy i z niechęcią do niej wracają mogą otworzyć drogę depresji.
Uważa się, że za taki stan rzeczy odpowiedzialny jest kortyzol. Przejście ze stanu relaksu w tryb zadaniowy powoduje jego nadmierne wydzielanie. Do tego dochodzi powrót do porannych pobudek, a także zetknięcie się i potrzeba rozwiązywania codziennych problemów od których urlop był wolny. Nie bez znaczenia jest również fakt, że duża część urlopowiczów spędza swoje wakacje w domu, często nadrabiając zaległości, robiąc porządki lub przeznaczając czas wolny od pracy na remont, nie dając organizmowi szans na regenerację. Urlop to stan względnego odprężenia. W tym czasie pozwalamy sobie na zmianę przyjętego, często regularnego trybu życia. Zależnie od preferencji spędzania czasu wolnego od pracy, niektórzy ludzie wprowadzają organizm w stan relaksacji i regeneracji, inni stawiają na różnego rodzaju aktywności.
Jak zminimalizować stres związany z powrotem do codzienności?
Jest kilka zasad, które pomogą łatwiej wejść w obowiązki po czasie wakacyjnym. Warto wrócić do domu kilka dni wcześniej, aby zostało nieco czasu do powrotu do pracy. Aby spokojnie się rozpakować, zaaklimatyzować, uporać z praniem, zakupami, sprzątaniem. Ważne, aby w rytm pracy wejść spokojnie, bez rozwiązywania wszelkich zaległości już pierwszego dnia pracy. Aby przedłużyć nieco czas urlopu można zaplanować weekendowe wyjście lub spotkanie z przyjaciółmi w krótkim czasie po urlopie. Oglądanie zdjęć, dzielenie się wspomnieniami stymuluje wydzielanie endorfin, stabilizujących nastrój i nazywanych hormonem szczęścia. Szukanie momentów relaksu i drobnych przyjemności w życiu codziennym jest ważne nie tylko po urlopie. Umiejętność rozładowania stresu i napięcia jest bardzo ważna na co dzień. Po to, aby złapać balans, pracować wydajniej, nie dopuścić do zawodowego wypalenia. Dlatego dobrze w tygodniu znaleźć w codziennej gonitwie czas dla siebie i na swoje małe przyjemności. Może to być wyjście na basen, siłownię, rower, ale również czytanie ulubionej lektury, dzierganie na drutach i szydełku, oglądanie filmów, gra w planszówki.
Jeśli jednak obniżony nastrój utrzymuje się ponad 2 tygodnie, staje się coraz bardziej nasilony lub towarzyszą mu dodatkowe objawy, takie jak lęk, problemy ze snem, trudności z koncentracją, drażliwość czy utrata chęci do wykonywania codziennych zadań, należy zareagować. Może to być sygnał, że sytuacja wymaga specjalistycznej konsultacji. Niekiedy stres pourlopowy ujawnia lub pogłębia już istniejące problemy emocjonalne, takie jak wypalenie zawodowe czy depresja. W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy lekarza. Stres pourlopowy to naturalna reakcja organizmu na powrót do codziennych obowiązków, jednak w niektórych przypadkach może prowadzić do poważniejszych problemów emocjonalnych. Warto obserwować swój stan i nie bagatelizować objawów. Pomoc specjalisty – psychologa lub psychiatry – może znacząco skrócić czas powrotu do dobrego samopoczucia.
