23/06/2026
Arintu mataagna Dumarnimo iyo xifaaltan yar oo kadhaxeeya Faarax iyo Xaliimo... Ujeedadu intaas weyka weyntahay!
Ma'ogi inaad kawarqabtaan iyo inkale, laakiin waxaad lakala safateen kuwo caadeystay anshax xumada iyo kuwo mulxidiin iyo munaafiqiin isku jiro ah oo reer galbeed ay soo wakiisheen, oo markasta oo kuwa h**e ay fal anshax xumo ah sameeyaan difaaca oo qiil u raadiya, xumaantana kutaageera!
Aanku weydiiyee, ma dumarnimadaa kugu weyn mise Diinta?
Gabdhahaan waa ladhibaateeyay ama waa lasoo qarxiyay lalleeyahay oo aan markastaba Social Media-ha ku aragno, ma kuwo asturan oo guryahooda ama goobtooda shaqo loogu tageybaa, mise ayagaa balaayada cagahooda kudoontay?
Gabar sifiican u asturnayn oo dhexda kagashay wiilal dhallinyaro ah oo Diin iyo Akhlaaqba ka aradan, maxaa laga filan karaa?
Diintee banneysay in gabar aan waalid iyo walaal lasocon ay qol kakireysato magaalo aan cidna u joogin oo ay waliba Muxrim la'aan safarto?
Waxaad arkaysaa gabdho u doodaayo gabar gogol dhaaf sameysay oo waliba ogolaatay in muuqaal laga duubo, oo muuqaalkeeda baraha Bulshada lasoo dhigay kadib markay is khilaafeen kii ay xaaraanta iskula joogeen!
Oo yaa kuubanneeyay adigu inaad fal noocaas ah difaacdo oo aad qiil u raadiso gabar saqajaamad ah oo Allihii abuurtay kaxishoon weysay, xumaantana u bareertay?!
Xumaanta oo ladhiirogaliyaa dembiga ay leedahay magaran kartaa?!
Ma isweydiisay sababta markasta oo 4 wiil oo Ciyaal Tiktok ah ay fal anshax xumo ah sameeyaan, mas'uuliyadda loo saaro guud ahaan Ragga Soomaalida...?
Waxaa muddooyinkaan dambe soo baxay Dumar faafinaya afkaar kudhisan nacaybka jinsiga labka (Ragga), Culimada Islaamka iyo qofkasta oo haybadda Diinta ay kamuuqato, Macallimiinta Dugsi Qur'anka iyo Gabdhaha asturan.
Maalinka uu dhaco kiiska gabar dhibbane ah oo la dulmiyey halka bulshada inteeda kale ay ku mashquulsan tahay u caddaalad raadinteeda, Dumarka feminism-ka ah ee mulxidiinta iyo munaafiqiinta is qariya ah iyagu dhibaatada ku dhacday gabadha la dulmay uma arkaan masiibo laga murugoodo ee waxay u arkaan fursad dahabi ah oo ay afkaarahooda ku suuq-geeyaan, nacaybka ay diinta u qabaanna ku hoos qariyaan.
Waxay is oohintaas u sameynayaan si ay uga faa'iidaystaan caadifadda kacsan ee gabdhaha oo isugu muujiyaan dad ka naxsan, iyagoo hadana isku dayaya inay u tusaan in dhibaatada dhacday ay mas'uul ka yihiin guud ahaan Ragga, Culimada iyo Diinta, sidii in culimadu ay yihiin dowladda dalka u talisa!
Waxaan arkaayey ayagoo leh waxaan idinku dacweyneynaa deeq bixiyaasha (reer galbeedka)!
Kuwaas sow ma ahayn kuwii "Epstein files" ka kujiray ee jasiirad dhan u kireystay siday gabdhaha 18 jirka kayar ugu kufsan lahaayeen?!
Gabdhaha Soomaaliyeedoow, goormay kuwaas afhayeen idiin noqdeen? Ma kuwaasaa idin matala?!
Gabdhaha haddii ay Diintooda baran lahaayeen kuna dhaqmi lahaayeen, oo ay tusaale kadhigan lahaayeen Maryama Bintu Cimraan, Aisha Bint Abubakr (RA), Faduma Bint Rasulillah (SCW), iyo guud ahaan dumarkii Sharafta badnaa ee Islaamka soo maray, maxaa ka bi'i lahaa?
وَقَرْنَ فِى بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ ٱلْأُولَىٰ ۖ وَأَقِمْنَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتِينَ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِعْنَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ ۚ
Aayaddaas micnaheeda mataqaanaa, yayse kusocotaa?
Caddaalada diinteenna suubban laga waayey oo reer galbeed laga raadiyay maxay ahayd?
Ma qaabkii ay u noolaayeen Dumarkii Sharafta badnaa ee Saxaabada ayaa kula quman/saxan mise sida ay hadda u noolyihiin dumarka reer galbeedka?
Gabdhaheena qaar, markasta oo arimo noocaan ah laga hadlo, waxay jawaab kadhigaan, "Markastaba waxaad ku marmarsiyootaan Diinta",
Ma'ogidiin miyaa falalka noocaan ah waxa fududeeyayba inay tahay Diintii oo laga tagey, muhiimna ay tahay inaan is xusuusinno?
Haddii dhallinyaradu ay diintooda sifiican u baran lahaayeen kuna dhaqmi lahaayeen, makula tahay in arimo noocaan ah dhici lahaayeen?
Natiijadaan ayaa kadhalata marka Diintana laga tago, waxa qofka dhallinyarada ah labaraayona ay noqdaan nidaam waxbarasho oo gaalo (UNESCO) ay dajisay!
Nidaamkaas waxbarasho waa midka keenay in gabdhaheena ay difaacaan xumaanta, ayagoon ogeyn!
oo waliba kuwii mulxidiinta ahaa ee feminism-ka wadeyna ay kafaa'ideystaan oo ay jaranjaro yoolkooda kugaaraan ay kadhigtaan....!
Hurdada kakaca gabdhoow, ee aragti fog lahaada!
|Dr Mohamed Nyeusi|.
