11/10/2026
"Awe" - μια αίσθηση που δεν αποδίδεται εύκολα με μία μόνο ελληνική λέξη. Είναι κάτι ανάμεσα σε δέος και θαυμασμό — εκείνη η στιγμή που κάτι μας κάνει να σταματήσουμε, να κοιτάξουμε ξανά και να νιώσουμε ότι υπάρχει περισσότερη ομορφιά, βάθος, ή ζωή απ’ όση νομίζαμε αρχικά.
Και το ενδιαφέρον είναι ότι το awe δεν βρίσκεται μόνο σ' ένα εντυπωσιακό τοπίο, σε ένα σπουδαίο έργο τέχνης ή σε μια εμπειρία ζωής. Μπορεί να βρίσκεται και μέσα στο απολύτως καθημερινό. Και μάλιστα, οι επιστήμονες θεωρούν ότι συμβάλει θετικά στην ψυχική μας υγεία.
Πώς μπορούμε να το φέρουμε στη ζωή μας;
1. Προετοιμάζοντας το σώμα -όταν είμαστε βιαστικοί ή στρεσαρισμένοι, η προσοχή μας στενεύει, το σώμα σφίγγεται και το μόνο που μας απασχολεί είναι πώς θα βρούμε λύση.
Αν αλλάξουμε τη στάση του σώματος, τεντωθούμε, και πάρουμε μία πιο αργή αναπνοή το σώμα χαλαρώνει, και η προσοχή μας αφήνεται να βρει την ομορφιά.
2. Χαμηλώνοντας ρυθμό -ζούμε σε γρήγορους ρυθμούς και συνεχή εναλλαγή ερεθισμάτων. Δεν αφήνουμε χρόνο για να προσέξουμε τις λεπτομέρειες της ζωής.
Η βόλτα στη φύση, η αναζήτηση εκείνης ξεχωριστής λεπτομέρειας που αξίζει να φωτογραφηθεί, η επαφή με το χώμα και τα φυτά στην κηπουρική, οι γεύσεις και οι υφές και οι μυρωδιές στη μαγειρική, η απόλαυση της σιωπής χωρίς σκοπό, το μυστήριο του διαλογισμού — όλα μπορούν να μας οδηγήσουν στην αίσθηση αυτή.
3. Παρατηρώντας τους ανθρώπους.
Ο Dacher Keltner, ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές του awe, βρήκε ότι πολλές από τις στιγμές δέους που περιγράφουν οι άνθρωποι προέρχονται από άλλους ανθρώπους -το θάρρος τους, την καλοσύνη τους, τη γενναιοδωρία τους. Πόσες τέτοιες μικρές πράξεις συμβαίνουν γύρω μας καθημερινά και τις προσπερνάμε!
4. Κάνοντας παύσεις για το σκοπό αυτό μέσα στη ρουτίνα
Ζούμε κυρίως στον αυτόματο πιλότο. Όμως ένα γεύμα, αν το παρατηρήσουμε λίγο πιο προσεκτικά, παύει να είναι απλώς 'ένα πιάτο φαγητό'. Μέσα του υπάρχουν άνθρωποι, γη, νερό, καιρός, χρόνος, φροντίδα -συστατικά που χωρίς αυτά δεν θα το είχαμε μπροστά μας.
5. Μένοντας και παρατηρώντας πιο προσεκτικά αυτό που ήδη γνωρίζουμε -το χάδι του σκύλου, το γέλιο του παιδιού μας, η διαδρομή για τη δουλειά, μια μουσική.
Και τότε ν' αναρωτηθούμε: "Τι έγινε τώρα εδώ;". Ίσως δεν βιάζομαι, ίσως άλλαξε η αναπνοή μου, ίσως μέσα μου κάτι ν' άνοιξε σα να ζωντάνεψε κάτι υπέροχο και κρυφό.
Και ίσως αυτό να είναι, τελικά, ένα μεγάλο μέρος του awe:
να μαθαίνουμε να βλέπουμε πιο βαθιά αυτό που είναι ήδη εδώ, και ν' ανακαλύπτουμε πόσο περισσότερο μπορεί να μας εκπλήξει.
