27/05/2026
🚨 දෙමාපියනි, මිතුරනි.. මේ වෙසක් සතියේ විශේෂයෙන්ම සැලකිලිමත් වෙන්න! 🚨
මේ දවස්වල පුංචි දරුවන් අතරේ මොළයේ උණ (Meningitis) රෝගය පැතිරී යාමේ වැඩි ප්‍රවණතාවයක් තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම ලබන සතියේ වෙසක් උත්සවය නිසා සෙනඟ ගැවසෙන තැන් සහ දන්සල් බහුල වන නිසා මේ රෝගය බෝවීමේ අවදානම සෑහෙන්න වැඩියි!
අපේ දරුවන්ව සහ ආදරණීයයන්ව මේ භයානක රෝගයෙන් ආරක්ෂා කරගන්න මේ දේවල් අනිවාර්යයෙන්ම දැනගෙන ඉමු. 👇
🤔 මොළයේ උණ කියන්නේ මොකක්ද?
සරලවම කිව්වොත් අපේ මොළය සහ සුෂුම්නාව වටේට තියෙන ආරක්ෂක පටල බැක්ටීරියා හෝ වෛරස් ආසාදනයක් නිසා ඉදිමීමට ලක්වීමයි. විශේෂයෙන්ම බැක්ටීරියා මඟින් හැදෙන මොළයේ උණ තත්ත්වය ඉතාමත් භයානකයි.
⚠️ රෝග ලක්ෂණ මොනවාද? (Symptoms)
ළමයින්ගේ වයස අනුව ලක්ෂණ ටිකක් වෙනස් වෙන්න පුළුවන්:
👉 වැඩිහිටි සහ තරමක් ලොකු ළමයින්ගේ ලක්ෂණ:
තද උණ: එකපාරටම එන අධික උණ.
බෙල්ලේ තද ගතිය (Stiff neck): බෙල්ල පහළට නමලා නිකට පපුවේ ගාවන්න බැරි තරමට බෙල්ල රිදීම සහ තද වීම (ඉතාම වැදගත් ලක්ෂණයක්).
තද හිසරදය: දරාගන්න අමාරු ඔළුව කැක්කුම.
එළිය දෙස බැලීමට අපහසු වීම (Photophobia): තද ආලෝකය දෙස බලද්දී ඇස් රිදීම.
වමනය සහ ඔක්කාරය: කෑම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ දිගටම වමනය යාම.
සිහිමද ගතිය: අධික නිදිමත, අවදි කරගන්න අමාරු වීම හෝ අන්දමන්ද ස්වභාවය.
හමේ ඇතිවන රතු/දම් පැහැති ලප: බැක්ටීරියා ආසාදනයකදී ඇඟේ රතු හෝ දම් පාට ලප මතු විය හැක. (වීදුරු කෝප්පයක් මේ ලප උඩ තියලා තද කළත් මේ ලප මැකී යන්නේ නැත).
👉 බිළිඳුන් සහ කුඩා දරුවන්ගේ ලක්ෂණ:
දරුවා නොනවත්වාම හැඬීම (විශේෂයෙන් වඩාගන්නා විට තවත් හයියෙන් අඬයි නම්).
කිරි බීම සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම.
අධික අලස බව සහ නිදිමත ගතිය.
හිස් මුදුන (Fontanelle/තෙල් වල) උඩට ඉදිමී තිබීම.
ඇඟ පණ නැති ගතියක් හෝ වලිප්පු ස්වභාවයක් (Fits) පෙන්වීම.
👥 මේ රෝගය බෝ වෙන්නේ කොහොමද?
සාමාන්‍ය සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවක් බෝ වෙන විදිහටමයි යාළුවනේ මේකත් බෝ වෙන්නේ:
කෙළ බිඳිති මඟින්: රෝගී කෙනෙක් කහින විට හෝ කිවිසුම් හරින විට.
ළඟින් ඇසුරු කිරීමෙන්: වැළඳගැනීම, සිපගැනීම හෝ ළඟින්ම සිට කතාබහ කිරීම.
භාජන සහ පුද්ගලික ද්‍රව්‍ය හුවමාරුවෙන්: එකම කෝප්පයෙන් වතුර බීම, එකම පිඟානෙන් කෑම කෑම.
🏮 වෙසක් සතියේ සහ දන්සල්වලදී පරිස්සම් වෙන්නේ කොහොමද?
මේ දවස්වල දරුවන්ව මේ රෝගයෙන් ආරක්ෂා කරගන්න පහත පියවරවල් අනිවාර්යයෙන්ම අනුගමනය කරන්න:
දන්සල්වලදී විශේෂයෙන්ම සැලකිලිමත් වෙන්න:
දන්සල්වලින් කෑම කන විට හෝ වතුර/බීම බොන විට හැකි සෑම විටම තමන්ගේම පිරිසිදු වතුර බෝතලයක් හෝ කෝප්පයක්/පිගානක් භාවිත කරන්න.
පොදුවේ හැමෝම බොන කෝප්ප/භාජන හුවමාරු කරගැනීමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වළකින්න.
නිතරම දෑත් පිරිසිදු කරන්න:
කෑමට පෙර, වැසිකිළි යාමෙන් පසු සහ පිටතට ගොස් පැමිණි විගස දරුවන්ගේ දෑත් සබන් සහ වතුර යොදා තත්පර 20ක්වත් හොඳින් සෝදන්න.
සහජීවන සනීපාරක්ෂාව (Cough Etiquette):
කහින විට හෝ කිවිසුම් යන විට වැලමිට ඇතුල් පැත්තෙන් හෝ ටිෂූ එකකින් කට සහ නාසය වසා ගැනීමට දරුවන්ට උගන්වන්න.
මුඛ ආවරණ (Masks) පැළඳීම:
වෙසක් බලන්න යනකොට සෙනඟ අධික ලෙස ගැවසෙන පොදු ස්ථානවලදී දරුවන්ට මෙන්ම ඔබටත් මුඛ ආවරණ (Masks) පැළඳීමට කටයුතු කරන්න.
අසනීප දරුවන් නිවසේ තැබීම:
දරුවාට උණ, හෙම්බිරිස්සාව වගේ ලක්ෂණ තියෙනවා නම් මේ දවස්වල සෙනඟ අතරට (වෙසක් බලන්න හෝ දන්සල්වලට) රැගෙන නොගොස් නිවසේ සිටින්න.
🚨 වැදගත්ම දේ: (අනිවාර්යයෙන්ම කියවන්න!)
මොළයේ උණ කියන්නේ කිසිසේත්ම නිවසේදී කරන අත්බෙහෙත්, තෙල් ගෑම හෝ සාමාන්‍ය ස්වයං ප්‍රතිකාර (පැනඩෝල් විතරක් දීලා බලාගෙන ඉන්න එක වගේ දේවල්) වලින් සුව කරන්න පුළුවන් ලෙඩක් නෙවෙයි.
මෙය ඉතාමත් ඉක්මනින් දරුණු තත්වයන් ඇති කරවිය හැකි, නැතහොත් දරුවාගේ මොළයට සදාකාලික හානි සිදුකළ හැකි අතිශය බරපතල තත්ත්වයක්.
එමනිසා, දරුවෙකුට තද උණක් සමඟ බෙල්ල හැරවීමට අපහසු වීමක්, වමනයක්, අධික නිදිමතක් හෝ ඇඟේ රතු/දම් ලප මතු වීමක් වැනි ලක්ෂණයක් දුටු සැනින් පමා නොකර වහාම ළඟම තියෙන රජයේ රෝහලකට දරුවාව රැගෙන ගොස් රෝහල්ගත කරන්න. ප්‍රමාද වන සෑම තත්පරයක්ම දරුවාගේ ජීවිතය අවදානමක හෙළන බව හොඳින් මතක තබාගන්න!
මේ පණිවිඩය ශෙයාර් කරලා හැමෝම දැනුවත් කරමු. අපේ දරුවන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කර ගනිමු! ❤️
🚨 දෙමාපියනි, මිතුරනි.. මේ වෙසක් සතියේ විශේෂයෙන්ම සැලකිලිමත් වෙන්න! 🚨මේ දවස්වල පුංචි දරුවන් අතරේ මොළයේ උණ (Meningitis) රෝග....
