26/01/2026
2025 වසර වන විට යුරෝපය පුරා සංක්රමණික ප්රතිපත්තිවල දැවැන්ත වෙනසක් සිදුවෙමින් පවතින අතර, බොහෝ රටවල් තම දේශසීමා දැඩි කිරීමට සහ සංක්රමණිකයන් වාර්තාගත සංඛ්යාවකින් පිටුවහල් කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටී. මහජන ආරක්ෂාව, ආර්ථික පීඩනය සහ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය මෙයට ප්රධාන හේතු වී ඇත.
මෙම තත්ත්වය යටතේ ක්රියාත්මක වන ප්රධාන රටවල් 10 ක් සහ ඔවුන්ගේ ක්රියාමාර්ග පහත පරිදි වේ:
• ප්රංශය: 2025 වසරේදී පුද්ගලයන් 100,000 කට අධික පිරිසක් පිටුවහල් කරමින් යුරෝපයේ වඩාත්ම දැඩි ක්රියාමාර්ග ගන්නා රට බවට පත්ව ඇත. නීති විරෝධී සංක්රමණිකයන්, රැකවරණ අයදුම්පත් ප්රතික්ෂේප වූවන් හෝ අපරාධකරුවන් කිසිදු දෙවන අවස්ථාවකින් තොරව වහාම පිටුවහල් කරනු ලැබේ. පැරිස් සහ මාසේල් වැනි නගරවල සංක්රමණික කඳවුරු 50 කට අධික ප්රමාණයක් ඉවත් කර ඇති අතර, පොදු සාමයට තර්ජනයක් වන පදිංචි බලපත්ර සහිත පුද්ගලයන් පවා පිටුවහල් කිරීම ආරම්භ කර ඇත.
• ජර්මනිය:
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු වැඩිම සංඛ්යාව වන 60,000 කට අධික පිරිසක් 2025 වසරේදී පිටුවහල් කර ඇත. දින 14 ක් වැනි කෙටි කාලයකින් ප්රතික්ෂේපිත අයදුම්කරුවන් ඉවත් කිරීමේ කඩිනම් නීති හඳුන්වා දී ඇති අතර, සරණාගත කඳවුරු සහ පාසල් පවා පරීක්ෂා කරමින් වැටලීම් සිදු කෙරේ.
• ස්වීඩනය:
"Operation Clean Sweden" නමින් මෙහෙයුමක් දියත් කරමින් 2025 අවසානය වන විට 50,000 ක් පිටුවහල් කිරීමට ඉලක්ක කර ඇත. නීති විරෝධී සංක්රමණිකයන්ට ලබා දුන් නිවාස සහ සෞඛ්ය පහසුකම් කපා හැර ඇති අතර, සුළු අපරාධයකට වරදකරු වුවද වහාම පිටුවහල් කරනු ලැබේ.
• ෆින්ලන්තය: රුසියාව සමඟ ඇති දේශසීමාව සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමා ඇති අතර, කිලෝමීටර් 200 ක වැටක් ඉදිකර ඇත. නීති විරෝධී ලෙස ඇතුළු වන්නන් පැය 48 ක් ඇතුළත පිටුවහල් කිරීමේ ක්රමයක් හඳුන්වා දී තිබේ.
• පෝලන්තය:
බෙලරුස් දේශසීමාවේ අධි තාක්ෂණික තාප්පයක් ඉදිකර ඇති අතර, හසු වන ඕනෑම අයෙකුට අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කිරීමට ඉඩ නොදී එදිනම ආපසු හරවා යවනු ලැබේ.
• ඉතාලිය:
සංක්රමණිකයන් ඇල්බේනියාවේ පිහිටි සැකසුම් මධ්යස්ථාන වෙත යැවීමට ගිවිසුමකට එළඹ ඇති අතර, වසරකට 36,000 ක් එහි යැවීමට සැලසුම් කර ඇත.
• ඩෙන්මාර්කය:
"Zero asylum" හෙවත් නව සරණාගතයන් භාර නොගැනීමේ ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කරයි. සරණාගත අයදුම්පත් සැකසීම සඳහා රුවන්ඩාව සමඟ ගිවිසුමකට එළඹ ඇති අතර, බටහිර නොවන පසුබිම් සහිත සංක්රමණිකයන්ට නිශ්චිත කලාපවල ජීවත් වීම අනිවාර්ය කර ඇත.
• ඔස්ට්රියාව:
සරණාගත අයදුම්පත් අනුමත කිරීම 70% කින් කපා හැර ඇති අතර, පිටුවහල් කිරීමේ මධ්යස්ථාන උතුරු අප්රිකාවේ පිහිටුවීමට සහාය දක්වයි. දේශසීමා වල AI තාක්ෂණය සහිත මුහුණු හඳුනාගැනීමේ කැමරා සවි කර ඇත.
• ග්රීසිය:
සරණාගත අයදුම්පත් සලකා බලන කාලය තුළ ඔවුන් රඳවා තබා ගැනීමේ කාලය මාස 36 දක්වා වැඩිකර ඇත. තුර්කිය සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුමක් යටතේ වසරකට 10,000 ක් ආපසු යැවීමට පියවර ගෙන ඇත.
• ලැට්වියාව:
රුසියාව සහ බෙලරුස් දේශසීමාවෙන් ඇතුළු වන සංක්රමණිකයන් කිසිදු ප්රශ්න කිරීමකින් තොරව වහාම ආපසු හරවා යැවීම (pushbacks) නීතිගත කර ඇත. පදිංචි බලපත්ර ලබා ගැනීම සඳහා ලැට්වියානු භාෂා පරීක්ෂණය අනිවාර්ය කිරීම නිසා රුසියානු භාෂාව කතා කරන 20,000 කට අධික පිරිසක් රට හැර ගොස් ඇත.
මෙම දැඩි ක්රියාමාර්ග සඳහා එම රටවල වැසියන්ගේ විශාල සහයෝගයක් පවතින අතර, බොහෝ රටවල 70% කට වඩා වැඩි ජනතාවක් මෙම වෙනස්කම් අනුමත කරති.
මිට අමතරව සරණාගතයින් පිටුවහල් කිරීම සදහා වෙනත් උපාය මාර්ගද ගනිමින් පවතී එනම්
සංක්රමණිකයන්ට ලබා දෙන සුබසාධන පහසුකම් කපා හැරීම මගින් ඔවුන්ව ස්වේච්ඡාවෙන්ම රට හැර යාමට සැලැස්වීම බොහෝ රටවල උපාය මාර්ගය වී ඇත. ජර්මනිය, ස්වීඩනය සහ ඔස්ට්රියාව දැනටමත් නිවාස සහ මූල්ය ආධාර කපා හැරීමට පියවර ගෙන ඇත. එමෙන්ම, රජයේ ආධාර ලබාගන්නා පුද්ගලයන්ට පුරවැසිභාවය ලබා නොදීමට ඔස්ට්රියාව තීරණය කර ඇති අතර, මෙහි අනාගත බලපෑම වන්නේ සංක්රමණිකයන්ට යුරෝපීය ආර්ථිකය තුළ ස්ථාවර වීම දුෂ්කර වීමයි.
අපරාධ සිදුකරන සංක්රමණිකයන් සම්බන්ධයෙන් "බිංදුවේ ඉවසීමේ" (Zero tolerance) ප්රතිපත්තියක් ක්රියාත්මක වේ. ෆින්ලන්තය සහ ප්රංශය වැනි රටවල සුළු අපරාධයකට වරදකරු වුවද වහාම පිටුවහල් කිරීමට නීති සකස් කර ඇත. මින් අපේක්ෂා කරන්නේ යුරෝපීය නගරවල ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම වුවද, එය ඇතැම් විට සංක්රමණික ප්රජාවන් තුළ නොසන්සුන්තාවයක් සහ බියක් ඇති කිරීමට හේතු විය හැකිය.
සංක්රමණිකයන්ගේ දෛනික ජීවිතය කෙරෙහි රජයන් දක්වන මැදිහත්වීම ඉහළ යනු ඇත. ඩෙන්මාර්කය විසින් සංක්රමණිකයන් සඳහා විශේෂ "ඒකාබද්ධ කලාප" (integration zones) හඳුන්වා දී ඇති අතර, එහි පදිංචි වීම සහ සංස්කෘතික පන්තිවලට සහභාගී වීම අනිවාර්ය කර ඇත. ස්වීඩනය පාසල් පවා පරීක්ෂා කරමින් නීති විරෝධී පිරිස් සොයා ගැනීමේ මෙහෙයුම් දියත් කරයි. මින් අදහස් වන්නේ අනාගත යුරෝපය තුළ සංක්රමණිකයන්ට දැඩි නීතිමය සහ සංස්කෘතික කොන්දේසි යටතේ ජීවත් වීමට සිදුවන බවයි.
බොහෝ යුරෝපීය රටවල් තම දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා අධි තාක්ෂණික ක්රමවේද අනුගමනය කරමින් සිටී. පෝලන්තය කිලෝමීටර් 400 ක තාප්පයක් ඉදිකර ඇති අතර, ලැට්වියාව, ග්රීසිය සහ ඔස්ට්රියාව වැනි රටවල් ඩ්රෝන යානා, තාප රූප කැමරා සහ කෘතිම බුද්ධිය (AI) සහිත නිරීක්ෂණ පද්ධති මගින් දේශසීමා දැඩි කර ඇත. මෙහි අනාගත ප්රතිඵලය වන්නේ යුරෝපය බාහිර ලෝකයෙන් හුදකලා වූ, ඇතුළුවීමට ඉතා අපහසු කලාපයක් බවට පත්වීමයි.
සංක්රමණිකයන් පිටුවහල් කිරීමට යුරෝපීය ජනතාව මෙතරම් සහය දක්වන්නේ ඇයි?
යුරෝපීය රටවල ජනතාව සංක්රමණිකයන් පිටුවහල් කිරීමට සහ දැඩි නීති පැනවීමට මෙතරම් විශාල සහයෝගයක් ලබා දීමට බලපා ඇති ප්රධාන හේතු කිහිපයක් මූලාශ්ර මගින් අනාවරණය වේ:
• මහජන ආරක්ෂාව සහ අපරාධ ඉහළ යාම: බොහෝ රටවල අපරාධ අනුපාතය ඉහළ යාම සහ සංක්රමණිකයන් සම්බන්ධ ප්රචණ්ඩ ක්රියා මෙයට ප්රධාන හේතුවකි. ස්වීඩනය තුළ 2024 වසරේදී වාර්තා වූ වෙඩි තැබීම් 1,300 ක් වැනි සිදුවීම් සහ කල්ලි ප්රචණ්ඩත්වය හේතුවෙන් 72% ක ජනතාවක් දැඩි ක්රියාමාර්ගවලට සහය දක්වති. ජර්මනිය සහ ප්රංශය තුළ ද සොරකම්, මත්ද්රව්ය ජාවාරම් සහ ත්රස්තවාදී තර්ජන ඉහළ යාම නිසා ජනතාව තුළ විශාල බියක් සහ කලකිරීමක් ඇති වී තිබේ.
• ආර්ථික පීඩනය සහ සම්පත් හිඟය: සරණාගතයන් නඩත්තු කිරීම සඳහා වැය වන විශාල පිරිවැය ජනතාවට පීඩනයක් වී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, ජර්මනිය සරණාගතයන් වෙනුවෙන් වසරකට යුරෝ බිලියන 50 ක් පමණ වැය කරන අතර, එහි පවතින නිවාස හිඟය නිසා 74% ක ජනතාවක් සංක්රමණිකයන් ප්රමාණය වැඩි බව විශ්වාස කරති. ෆින්ලන්තයේ 68% ක ජනතාවක් පවසන්නේ රටේ සුබසාධන පද්ධතිය පළමුව තම රටේ වැසියන් සඳහා වෙන්විය යුතු බවයි.
• ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ තර්ජන: ලැට්වියාව, පෝලන්තය සහ ෆින්ලන්තය වැනි රටවල් පවසන්නේ රුසියාව සහ බෙලරුසියාව සංක්රමණිකයන් "ආයුධයක්" ලෙස යොදා ගනිමින් තම රටවල් අස්ථාවර කිරීමට (hybrid war) උත්සාහ කරන බවයි. මෙම තත්ත්වය හමුවේ තම දේශසීමා ආරක්ෂා කර ගැනීම අනිවාර්ය බව එම රටවල වැසියන් විශ්වාස කරති.
• සංස්කෘතික සහ සමාජයීය වටිනාකම්: තම රටේ වටිනාකම් සහ සංස්කෘතිය බෙදා නොගන්නා පිරිස් සම්බන්ධයෙන් ජනතාව දැඩි මතයක සිටිති. ප්රංශයේ 78% ක ජනතාවක් විශ්වාස කරන්නේ පැවති ලිහිල් සංක්රමණික නීති හේතුවෙන් රටේ පාලනය ගිලිහී ගිය බවයි. ඩෙන්මාර්කය වැනි රටවල ද සංක්රමණිකයන් දේශීය සංස්කෘතියට අනුගත විය යුතු බවට පවතින නීති සඳහා 76% ක ඉහළ ජනතා සහයෝගයක් පවතී.
මෙම හේතු නිසා, සංක්රමණිකයන් පිටුවහල් කිරීම සහ නීති දැඩි කිරීම තම රටේ සාමය, ආර්ථිකය සහ ජාතික අනන්යතාවය සුරැකීමට අත්යවශ්ය පියවරක් ලෙස යුරෝපීය වැසියන් අතිමහත් බහුතරයක් දකිති.
දැඩි නීති නිසා යුරෝපයේ ශ්රම වෙළඳපොළට ඇතිවිය හැකි බලපෑම කුමක්ද?
මූලාශ්රවලට අනුව, යුරෝපයේ ක්රියාත්මක වන දැඩි සංක්රමණික නීති මගින් එරට ශ්රම වෙළඳපොළ කෙරෙහි ඇතිවිය හැකි ප්රධාන බලපෑම් කිහිපයක් මෙසේය:
• පදිංචි ශ්රමිකයන් මහා පරිමාණයෙන් ඉවත් වීම: ලැට්වියාව වැනි රටවල පදිංචි බලපත්ර ලබා ගැනීම සඳහා පනවා ඇති දැඩි භාෂා පරීක්ෂණ සහ වසර 10 ක පදිංචිය වැනි කොන්දේසි නිසා 2024 වසරේ සිට රුසියානු භාෂාව කතා කරන පදිංචිකරුවන් 20,000 කට අධික පිරිසක් රට හැර ගොස් ඇත. මෙය එම රටවල ශ්රම බලකායේ ප්රමාණයට සෘජුවම බලපායි.
• නීත්යානුකූල ශ්රමිකයන් පවා අනාරක්ෂිත වීම: ඔස්ට්රියාවේ නව ප්රතිපත්තියට අනුව, යම් ශ්රමිකයෙකු නීත්යානුකූලව රැකියාව කර තිබුණද, පසුගිය වසර 5 තුළ රජයේ කිසියම් හෝ සුබසාධන සහනාධාරයක් හෝ විරැකියා දීමනාවක් ලබාගෙන තිබේ නම් ඔවුන්ට පුරවැසිභාවය ලබා දීම ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබේ. මෙවැනි තීරණ මගින් දක්ෂ ශ්රමිකයන් එම රටවල ස්ථාවර වීම අධෛර්යමත් කළ හැකිය.
• ස්වේච්ඡාවෙන් ශ්රමිකයන් පිටව යාම: ජර්මනිය සහ ස්වීඩනය වැනි රටවල් සංක්රමණිකයන් සඳහා ලබා දෙන මූල්ය ආධාර සහ නිවාස පහසුකම් කපා හැරීම නිසා, ජීවත් වීමට ඇති අපහසුව මත බොහෝ පිරිසක් ස්වේච්ඡාවෙන්ම රට හැර යමින් සිටිති. උදාහරණයක් ලෙස, ජර්මනියේ මෙම ප්රතිපත්තිය නිසා 20,000 කට අධික පිරිසක් ස්වේච්ඡාවෙන්ම පිටව ගොස් ඇත.
• පදිංචි බලපත්ර සහිත පුද්ගලයන් පවා ඉවත් කිරීම: ප්රංශය වැනි රටවල් පොදු සාමයට තර්ජනයක් යැයි සලකන අවස්ථාවලදී, නීත්යානුකූල පදිංචි බලපත්ර සහිත පුද්ගලයන් (longtime residents) පවා පිටුවහල් කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. මෙය දීර්ඝ කාලයක් ශ්රම වෙළඳපොළට දායක වූ පිරිස් පවා අහිමි වීමට හේතුවක් විය හැකිය.
• අපරාධ චෝදනා මත ශ්රමිකයන් අහිමි වීම: ෆින්ලන්තය වැනි රටවල විදේශීය ශ්රමිකයෙකු සුළු අපරාධයකට වරදකරු වුවද ඔවුන්ව පිටුවහල් කිරීමේ හැකියාව 300% කින් ඉහළ නංවා ඇත. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස 2024 වසරේදී පමණක් 1,500 කට අධික පිරිසක් පිටුවහල් කර ඇත.
සමස්තයක් ලෙස, මෙම දැඩි නීති නිසා නීති විරෝධී සංක්රමණිකයන් පමණක් නොව, ඇතැම් නීත්යානුකූලව සිටින ශ්රමිකයන් පවා රට හැර යාම හෝ පිටුවහල් කිරීම නිසා යුරෝපයේ ශ්රම සැපයුම සීමා වීමේ අවදානමක් පවතින බව මූලාශ්රවලින් පෙනී යයි.
2025 වසරේදී යුරෝපය පුරා සංක්රමණික නීති ඉතා දැඩි වී ඇති බැවින්, එහි රැඳී සිටීමට හෝ ජීවත් වීමට බලාපොරොත්තු වන අයෙකු අනුගමනය කළ යුතු අත්යවශ්ය ක්රියාමාර්ග කිහිපයක් පවතී:
• නීත්යානුකූල තත්ත්වය (Legal Status) තහවුරු කර ගැනීම: ප්රංශය වැනි රටවල "Zero Tolerance" ප්රතිපත්තියක් ක්රියාත්මක වන අතර, වලංගු ලියකියවිලි නොමැති හෝ සරණාගත අයදුම්පත් ප්රතික්ෂේප වූ ඕනෑම අයෙකුට දෙවන අවස්ථාවක් නොදී වහාම පිටුවහල් කරනු ලැබේ. එමෙන්ම නීති විරෝධී ලෙස ඇතුළු වන්නන් ෆින්ලන්තය වැනි රටවලදී පැය 48 ක් ඇතුළත ආපසු හරවා යැවිය හැකිය.
• අපරාධවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම වැළකී සිටීම: වර්තමානයේ යුරෝපීය රටවල් බොහොමයක් සුළු අපරාධ සම්බන්ධයෙන් පවා දැඩි තීරණ ගනී. ස්වීඩනය සහ ෆින්ලන්තය වැනි රටවල ඉතා සුළු අපරාධයකට වරදකරු වුවද වහාම පිටුවහල් කිරීමට නීති සකසා ඇත. ප්රංශයේදී, නීත්යානුකූල පදිංචි බලපත්රයක් තිබුණද පොදු සාමයට තර්ජනයක් යැයි සැලකේ නම් පිටුවහල් කිරීමට ඉඩ ඇත.
• භාෂා දැනුම සහ සංස්කෘතික ඒකාබද්ධතාවය: ලැට්වියාවේ ස්ථිර පදිංචිය ලබා ගැනීමට නම් අනිවාර්යයෙන්ම එරට භාෂා පරීක්ෂණයෙන් (Latvian language exam) සමත් විය යුතුය. ඩෙන්මාර්කය වැනි රටවල නම්, සංක්රමණිකයන් සඳහා වෙන් කළ විශේෂ කලාපවල ජීවත් වෙමින් එරට භාෂා සහ සංස්කෘතික පන්තිවලට සහභාගී වීම අනිවාර්ය කර ඇත.
• මූල්යමය වශයෙන් ස්වාධීන වීම: රජයේ සහනාධාර මත යැපීම ඔබේ පුරවැසිභාවයට බාධාවක් විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, ඔස්ට්රියාවේ පසුගිය වසර 5 තුළ කිසියම් හෝ රජයේ සුබසාධන දීමනාවක් (welfare) ලබාගත් අයෙකුට පුරවැසිභාවය සඳහා අයදුම් කිරීමේ අවස්ථාව අහිමි වේ. ස්වීඩනය සහ ජර්මනිය වැනි රටවල් ද සංක්රමණිකයන්ට ලබා දෙන මූල්ය ආධාර සහ නිවාස පහසුකම් දැනටමත් කපා හැර ඇත.
• රටවල් අතර පවතින විශේෂ ගිවිසුම් පිළිබඳව අවබෝධය: ඇතැම් රටවල් සංක්රමණිකයන් තෙවන පාර්ශවීය රටවලට යැවීමට පියවර ගෙන ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, ඉතාලියට ඇතුළු වන්නන් ඇල්බේනියාවේ සැකසුම් මධ්යස්ථාන වෙත යැවිය හැකි අතර, ඩෙන්මාර්කය සරණාගතයන් රුවන්ඩාවට යැවීමට කටයුතු කරයි.
සාරාංශයක් ලෙස, අනාගත යුරෝපය තුළ ජීවත් වීමට නම් නීත්යානුකූල ලියකියවිලි පවත්වා ගැනීම, එරට භාෂාව සහ සංස්කෘතියට අනුගත වීම, අපරාධවලින් වැළකී සිටීම සහ රජයේ ආධාර මත පදනම් නොවී තමාගේම ආදායම් මාර්ගයක් සකසා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.