23/09/2026
ရင်ဘတ်အောင့်တတ်လျှင် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုကို ဘယ်လို ဘေးကင်းကင်းလုပ်နိုင်သလဲ?
နှလုံးကြောင့်ရင်ဘတ်စူးအောင့်ခြင်းဝေဒနာ (Angina) ကို ခံစားနေရသူတွေအနေနဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်းက ရောဂါလက္ခဏာများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေမှာကို စိုးရိမ်နေနိုင်ပါတယ်။ သို့သော်လည်း လေ့ကျင့်ခန်းကို မှန်ကန်တဲ့ နည်းလမ်းဖြင့် လုပ်ဆောင်ပါက လုံးဝ ဘေးကင်းစိတ်ချရပါတယ်။ ဒီလို ဘေးကင်းကင်းနဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နိုင်ဖို့ လက်တွေ့ကျတဲ့ အကြံပြုချက်အချို့ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။
မည်သည့်လေ့ကျင့်ခန်း အမျိုးအစားကိုမဆို မစတင်မီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်းက ကိုယ့်အတွက် ဘေးကင်းပြီး သင့်တော်မှု ရှိ၊ မရှိ ဆရာဝန်အား မေးမြန်းပါ။ မည်သည့်လေ့ကျင့်ခန်း အမျိုးအစားများက အကောင်းဆုံးလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးပါ။ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုနည်းသော (Low-impact) လှုပ်ရှားမှုများကို အဓိကထား ရမလား၊ အသင့်အတင့် သို့မဟုတ် ပိုပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းများကို လုပ်ဆောင်နိုင်သလား၊ ဘယ်လိုလက္ခဏာ၊ ဝေဒနာတွေက အန္တရာယ်ရှိသလဲဆိုတာကို မေးမြန်းထားပါ။
လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ်အတွင်း သင့်နှလုံးခုန်နှုန်းကို စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်ပါ။
ထိုသို့ မှတ်တမ်းလုပ်ထားခြင်းဖြင့် နှလုံးက ဘယ်လောက် အားစိုက်ထုတ် အလုပ်လုပ်နေရသည်ကို သိရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ရင်ဘတ်အောင့်ဝေဒနာရှိကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိပြီးနောက် လေ့ကျင့်ခန်းတစ်ခုကို ပထမဆုံး စတင်တဲ့အခါ နှလုံးခုန်နှုန်းကို ရှိရမည့်အမြင့်ဆုံး နှလုံးခုန်နှုန်း၏ (၅၀) ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင်သာ ရှိနေစေမည့် ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုနည်းသော လှုပ်ရှားမှုများကို ပြုလုပ်ရန် ပုံမှန်အားဖြင့် အကြံပြုထားပါတယ်။ (အမြင့်ဆုံး နှလုံးခုန်နှုန်း ဆိုသည်မှာ (၂၂၀) ထဲမှ လက်ရှိအသက်ကို နှုတ်ရန် ဖြစ်ပါတယ်)။ အကယ်၍ ဆရာဝန်က ခွင့်ပြုပါက အေရိုးဗစ် ခံနိုင်ရည်စွမ်းအားကို တဖြည်းဖြည်း တည်ဆောက်သွားနိုင်ပြီး အမြင့်ဆုံး နှလုံးခုန်နှုန်း၏ (၆၀) သို့မဟုတ် (၇၀) ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်သွားနိုင်ပါတယ်။
ပြင်းအားနည်းသော လှုပ်ရှားမှုများကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စတင်ပါ။
လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းဖြင့် နှလုံးကို ပြန်လည်ကျန်းမာလာစေရန်နှင့် သန်မာလာစေရန် ကြိုးပမ်းနေတယ်ဆိုရင်တော့ ပြင်းအားနည်းတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းများကို အချိန်တိုတို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စတင်ရန် အကြံပြုပါတယ်။ ပြင်းအားမြင့် လေ့ကျင့်ခန်းများ စလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အချိန်အကြာကြီး လုပ်ခြင်းသည် ရောဂါလက္ခဏာများ ပြန်လည်ပေါ်လာနိုင်၊ ပိုမိုဆိုးရွားသွားစေနိုင်တာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုနည်းတဲ့ လှုပ်ရှားမှုများကို တစ်နေ့လျှင် (၁၅) မိနစ်မှ မိနစ် (၂၀) ခန့်မျှဖြင့်သာ စတင်ပြုလုပ်ပါ။ လွယ်ကူလွန်းတယ်လို့ ခံစားရပါက နောက်ရက်တွင် အချိန်ကို (၂၅) မိနစ်မှ မိနစ် (၃၀) အထိတိုးပြီး လုပ်နိုင်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် လေ့ကျင့်ခန်း ပြင်းအားကိုတော့ မတိုးဘဲထားပါ။ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ရေထဲတွင် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း သို့မဟုတ် ခြေနင်းစက် (Elliptical) အသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့သော ပြင်းအားနည်းသည့် လေ့ကျင့်ခန်းများကို ရွေးချယ်ပါ။
ဘေးကင်းသော လေ့ကျင့်ခန်းတစ်ခုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း နှင့် အကြောလျှော့ခြင်းတို့ကို အချိန်ပိုပေး၍ အမြဲတမ်း ထည့်သွင်းလုပ်ဆောင်ပါ။
လေ့ကျင့်ခန်း အစီအစဉ်တစ်ခုကို ဖြည်းဖြည်းချင်း စတင်ခြင်းနှင့် ဖြည်းဖြည်းချင်း အဆုံးသတ်ခြင်းတို့က နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် သွေးစီးဆင်းမှုကို တဖြည်းဖြည်း တိုးလာစေရန်နှင့် ကြွက်သားများကို အလေ့အကျင့်ဖြစ်လာရန် ကူညီပေးပါတယ်။ ဒီအဆင့်ကို ကျော်လိုက်ခြင်းက နှလုံးကို စောလျင်စွာ အလုပ်ပိုလုပ်မိစေပြီး ရောဂါလက္ခဏာများ ချက်ချင်းပေါ်လာစေနိုင်ပါတယ်။ အနည်းဆုံး (၁၀) မိနစ်ခန့် သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းဖြင့် စတင်ပါ။ ပြင်းအား အလွန်နည်းသော အေရိုးဗစ် လေ့ကျင့်ခန်းများနှင့် အပေါ့စား အကြောဆန့်ခြင်းတို့ကို ထည့်သွင်းပြုလုပ်ပါ။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီးချိန်တွင်လည်း အသက်ရှူနှုန်းနှင့် နှလုံးခုန်နှုန်း ပုံမှန်အခြေအနေသို့ ပြန်မရောက်မချင်း ပြင်းအားနည်းသော အေရိုးဗစ်လေ့ကျင့်ခန်း (၁၀) မိနစ်နှင့် အပေါ့စား အကြောဆန့်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အကြောလျှော့ပေးသင့်ပါတယ်။
အလွန်အမင်း အေးခြင်း၊ ပူခြင်း သို့မဟုတ် စိုထိုင်းဆများခြင်းကဲ့သို့သော ပြင်းထန်ဆိုးရွားသည့် ရာသီဥတုအခြေအနေများတွင် ပြင်ပ၌ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကို ရှောင်ပါ။
ဒီလို ရာသီဥတုမျိုးမှာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်းက နှလုံးရောဂါ လက္ခဏာ ရုတ်တရက် ခံစားရနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါတယ်။
တစ်ပတ်လျှင် အေရိုးဗစ် ကာဒီယို (Aerobic Cardio) လေ့ကျင့်ခန်း မိနစ် (၁၅၀) ရရှိရန် အဓိကပန်းတိုင်ထား၍ စတင်ပါ။
ပြီးမှသာ ပြင်းအားနည်းသော ကြွက်သားသန်မာစေသည့် လေ့ကျင့်ခန်း (Strength Training) များကို တဖြည်းဖြည်းချင်း ထည့်သွင်းလုပ်ဆောင်သွားပါ။
နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝ လှုပ်ရှားမှုများကို ပိုမိုလုပ်ဆောင်ပါ။ ဥပမာအားဖြင့် စာတိုက်ပုံးဆီသို့ လမ်းလျှောက်သွားခြင်း၊ လှေကားထစ်များအတိုင်း တက်ခြင်း၊ ပန်းစိုက်ခြင်း၊ မြက်ရိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်ကြမ်းပြင် တံမြက်စည်းလှည်းခြင်း ကဲ့သို့သော လှုပ်ရှားမှုများသည် နှလုံးခုန်နှုန်းကို သင့်တင့်ရုံမြင့်တက်စေသဖြင့် အေရိုးဗစ်လေ့ကျင့်ခန်း၏ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။
အပတ်စဉ် အမြဲတမ်း (၁) ရက် သို့မဟုတ် (၂) ရက်ခန့် ပုံမှန်အနားယူပါ။
ရင်ဘတ်အောင့်ဝေဒနာ ခံစားနေရသူများအတွက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်သည့် အကြိမ်များအကြားတွင် နှလုံးနှင့် နှလုံးသွေးကြောစနစ်ကို အနားယူရန်နှင့် ပြန်လည်အားဖြည့်ရန် လိုအပ်တာကြောင့် အနားယူဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေစဉ်တွင် ရင်ဘတ်နာကျင်ခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်ထဲတွင် တင်းကျပ်မအီမသာဖြစ်ခြင်းတို့ကို ခံစားရပါက လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကို ချက်ချင်းရပ်လိုက်ပါ။
လေ့ကျင့်ခန်းကို ရပ်နားပြီးနောက်တွင် နှလုံးခုန်နှုန်းကို လျှော့ချထားပါ။ နာကျင်မှု သို့မဟုတ် အခြားမအီမသာဖြစ်မှုများ သက်သာသွားသည့်တိုင်အောင် လေ့ကျင့်ခန်းကို ပြန်လည်မစတင်ဘဲ အနားယူပါ။ နောက်တစ်ရက်တွင် သို့မဟုတ် နောက်တစ်ကြိမ် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်သည့် အချိန်တွင် နာကျင်မှု သို့မဟုတ် မအီမသာဖြစ်ခြင်းကို သတိပြုမိပါက ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်း ဆက်သွယ်ပါ။
နိုက်ထရိုဂလစ်ဆရင်း (Nitroglycerin) ကဲ့သို့သော အရေးပေါ်ဆေးဝါးများကို အမြဲတမ်း ဆောင်ထားပါ။
၎င်းဆေးဝါးသည် ရောဂါလက္ခဏာများ စတင်ခံစားရသည့်အချိန်တွင် သောက်သုံးရန် ( လျှာအောက်ထားရန်) ဖြစ်ပါတာကြောင့် အမြဲတမ်း မရှိမဖြစ် ဆောင်ထားရန်လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ရောဂါအခံရှိကြောင်းနှင့် ဆေးဝါးများကို ဘယ်နေရာမှာ ထားရှိကြောင်းကို အခြားသူများကို အသိပေးထားပါ။ ဒါမှသာ ရောဂါလက္ခဏာများ ပေါ်လာပြီး ဆေးဝါးများကို ကိုယ်တိုင်မယူဆောင်နိုင်ချိန်တွင် အခြားသူတစ်ဦးဦးက ကူညီပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ရင်ဘတ်အောင့်သည့် လက္ခဏာများခံစားနေရချိန် သို့မဟုတ် အနားယူနေစဉ်အတွင်း လက္ခဏာများရှိပါက လေ့ကျင့်ခန်း လုံးဝမလုပ်သင့်ပါ။
https://myhealth-partner.com/articles/practical-tips-for-staying-active-with-angina-as-well-as-safe