29/07/2026
လောကကြီးမှာ အမှောင်ဖုံးနေတဲ့ ညဉ့်ဦးယံတစ်ခုကို လင်းလက်သွားစေနိုင်တဲ့ အလင်းရောင်တစ်ခုရှိနေတာကို လူတိုင်းသိထားသင့်ပါတယ်။ အဲဒီအလင်းရောင်ကတော့ အခြားမဟုတ်ဘူး၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင် ပထမဆုံးအကြိမ် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ဓမ္မစကြာတရားတော်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဓမ္မစက္ကဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ပါဠိဘာသာစကားကနေ ဆင်းသက်လာတာဖြစ်ပြီး ဓမ္မဆိုတာ တရား၊ စက္ကဆိုတာ စက်ဝိုင်း သို့မဟုတ် လည်ပတ်ခြင်းလို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဓမ္မစကြာဆိုတာ တရားတော်တွေကို စက်ဝိုင်းတစ်ခုလို လည်ပတ်စေခြင်း၊ အမှောင်ဖုံးနေတဲ့ လောကကို အလင်းရောင်ပေးဖို့အတွက် တရားအလင်းကို ဖြန့်ကျက်ခြင်းလို့ ဆိုနိုင်ပါလိမ့်မယ်။
ဘုရားရှင်ဟာ ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးကို ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ဣသိပတန မိဂဒါဝုန်တောမှာ ဒီတရားတော်ကို စတင်ဟောကြားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတရားတော်ဟာ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပထမဆုံး ဟောကြားတဲ့ တရားတော်ဖြစ်တဲ့အတွက် အလွန်မှပဲ တန်ဖိုးကြီးမားပါတယ်။ တရားတော်ရဲ့ အနှစ်သာရကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် အစွန်းနှစ်ပါးကို ရှောင်ကြဉ်ပြီးတော့ အလယ်အလတ်လမ်းစဉ်ဖြစ်တဲ့ မဇ္ဈိမပဋိပဒါကို ကျင့်သုံးဖို့ လမ်းညွှန်ထားတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂ လို့ခေါ်တဲ့ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေမှာပဲ နစ်မွန်းနေခြင်းနဲ့ အတ္တကိလမထာနုယောဂ လို့ခေါ်တဲ့ မိမိကိုယ်ကို ပင်ပန်းဆင်းရဲအောင် ပြုလုပ်ခြင်းဆိုတဲ့ အစွန်းနှစ်ပါးကို လမ်းလွဲတွေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာကို သဘောပေါက်ဖို့ လိုပါတယ်။
အဲဒီလမ်းစဉ်တွေကနေ ခွာပြီးတော့မှပဲ အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ အလယ်အလတ်လမ်းကို လျှောက်လှမ်းနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတာကတော့ အမြင်မှန်၊ အကြံမှန်၊ အပြောမှန်၊ အလုပ်မှန်၊ အသက်မွေးမှုမှန်၊ အားထုတ်မှုမှန်၊ အောက်မေ့မှုမှန်၊ တည်ကြည်မှုမှန်ဆိုတဲ့ အချက်တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းအားဖြင့် သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဓမ္မစကြာတရားတော်မှာ သစ္စာလေးပါးအကြောင်းကို အဓိကထားပြီး ဟောကြားထားပါတယ်။ ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာနဲ့ မဂ္ဂသစ္စာဆိုတဲ့ ဒီသစ္စာလေးပါးကို သိမြင်ဖို့က အလွန်ပဲ အရေးကြီးပါတယ်။
ဒုက္ခသစ္စာဆိုတာ ဆင်းရဲခြင်းတရားတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ မွေးဖွားခြင်း၊ အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်း၊ ချစ်ရသူနဲ့ ကွဲကွာရခြင်း၊ မချစ်ရသူနဲ့ ပေါင်းသင်းရခြင်း၊ လိုချင်တာ မရခြင်းစတဲ့ အရာတွေဟာ ဒုက္ခတွေပါပဲ။ ဒီဒုက္ခတွေကို နားလည်သဘောပေါက်အောင် ကြိုးစားရပါလိမ့်မယ်။ သမုဒယသစ္စာဆိုတာကတော့ ဒီဆင်းရဲတွေကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းဖြစ်တဲ့ တဏှာလောဘပဲဖြစ်ပါတယ်။ လိုချင်တပ်မက်မှုတွေ များလေလေ ဒုက္ခတွေ ပိုများလေလေပါပဲ။ နိရောဓသစ္စာဆိုတာတော့ ဆင်းရဲခြင်းတွေ ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ မဂ္ဂသစ္စာကတော့ အဲဒီဆင်းရဲတွေ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်စေတဲ့ လမ်းစဉ်ဖြစ်တဲ့ အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို နာယူခြင်း၊ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်းဟာ စိတ်နှလုံးကို ငြိမ်းချမ်းစေရုံတင်မကဘဲ ဘဝအတွက် လမ်းမှန်ကိုပါ ပြသပေးပါတယ်။ ဘဝဆိုတာ အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်စရာတွေချည်း မဟုတ်သလို အမြဲတမ်း ဆင်းရဲစရာတွေချည်းလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကကတော့ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အခြေအနေနဲ့ အမြင်အပေါ်မှာပဲ မူတည်နေတာပါ။ ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို နာကြားတဲ့အခါမှာ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာရှိတဲ့ မောဟအမှောင်တွေ ဖယ်ရှားပစ်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အမှောင်ဖုံးနေတဲ့နေရာမှာ မီးအိမ်တစ်ခု ထွန်းညှိလိုက်တဲ့အခါ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံး ရှင်းလင်းသွားသလိုမျိုး တရားတော်ကလည်း မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကို ကြည်လင်လာစေပါလိမ့်မယ်။
ဓမ္မစကြာဆိုတာ ဘာသာရေးသက်သက်မဟုတ်ဘဲ လူမှုဘဝမှာ ဘယ်လိုနေထိုင်သင့်တယ်ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်ပညာရပ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ ကိုယ်လုပ်တဲ့အလုပ်တိုင်းမှာ သတိရှိဖို့၊ ကိုယ်ပြောတဲ့စကားတိုင်းမှာ ဆင်ခြင်ဖို့၊ ကိုယ်တွေးတဲ့အကြံတိုင်းမှာ အမှန်တရားဘက်က ရပ်တည်ဖို့ဆိုတာ ဓမ္မစကြာက ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ လူတွေဟာ အလုပ်တွေရှုပ်နေကြပြီး စိတ်ဖိစီးမှုတွေ များနေကြပါတယ်။ အဲဒီလိုအချိန်မျိုးမှာ ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို ပြန်လည်ဆင်ခြင်ခြင်းက စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီးတော့ ပြဿနာတွေကို ပိုပြီးတော့ ကြည်လင်တဲ့စိတ်နဲ့ ဖြေရှင်းနိုင်စေမှာပါ။
တရားတော်ကို ရွတ်ဖတ်တဲ့အခါမှာလည်း အသံထွက်ရုံတင်မကဘဲ အဓိပ္ပာယ်ကိုပါ နားလည်အောင် ကြိုးစားရပါမယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်တဲ့အခါမှာ တရားတော်က ပိုပြီးတော့ ထိရောက်မှုရှိလာပါလိမ့်မယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ သတ္တဝါတွေ အားလုံးကို ချစ်ခင်သနားတဲ့ မေတ္တာတရားနဲ့ ဒီတရားတော်ကို ဟောကြားခဲ့တာဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် နာကြားသူတိုင်းဟာ မေတ္တာဓာတ်ကို ခံစားရမှာပါ။ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ မေတ္တာတရားတွေ ကိန်းအောင်းလာတဲ့အခါ ပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိတဲ့ လူတွေအပေါ်မှာလည်း နားလည်မှုတွေ ပိုရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဓမ္မစကြာဟာ တစ်ခါတည်းနဲ့ ပြီးဆုံးသွားတဲ့ တရားမဟုတ်ပါဘူး။ အမြဲတမ်း လည်ပတ်နေတဲ့ စက်ဝိုင်းတစ်ခုလိုမျိုး မိမိတို့ရဲ့ ဘဝမှာ အမြဲတမ်း အသုံးချနေရမယ့် တရားတော်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ အခက်အခဲတွေ ကြုံတဲ့အခါ၊ စိတ်ဓာတ်ကျတဲ့အခါ၊ လမ်းပျောက်နေတဲ့အခါ ဓမ္မစကြာတရားတော်ရဲ့ အနှစ်သာရကို ပြန်တွေးကြည့်ပါ။ အဲဒီအခါမှာ ကိုယ်လျှောက်ရမယ့် လမ်းမှန်ကို ပြန်တွေ့သွားပါလိမ့်မယ်။ တရားတော်ဟာ ဘယ်တော့မှ ခေတ်မကုန်တဲ့ အမှန်တရားပဲဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဘယ်အချိန်မှာမဆို အားထားနိုင်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်တစ်ခု ပြောချင်တာကတော့ တရားတော်ကို နာကြားရုံနဲ့တင် မလုံလောက်သေးပါဘူး။ ကိုယ်တိုင်ကျင့်ကြံအားထုတ်ဖို့က ပိုပြီးတော့ အရေးကြီးပါတယ်။ အသိပညာဆိုတာ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှသာ အကျိုးရှိတာဖြစ်ပါတယ်။ ဓမ္မစကြာထဲမှာ ပါတဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ကိုယ့်ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ တစ်ချက်ချင်းစီ လိုက်နာကျင့်သုံးကြည့်ပါ။ ဥပမာ - အလုပ်လုပ်တဲ့အခါမှာ မှန်ကန်တဲ့ စိတ်စေတနာနဲ့ လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ စကားပြောတဲ့အခါမှာ သူတစ်ပါးကို မထိခိုက်အောင် ပြောဆိုခြင်း စတာတွေကို စတင်လုပ်ဆောင်ကြည့်ပါ။ အဲဒီအခါမှာ ဘဝက တဖြည်းဖြည်းချင်း ပိုကောင်းလာတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
ဓမ္မစကြာတရားတော်ရဲ့ အနှစ်သာရကို အတိုချုပ်ရမယ်ဆိုရင်တော့ အမှန်တရားကို သိမြင်ခြင်း၊ အစွန်းမရောက်ဘဲ အလယ်အလတ်လမ်းကို လျှောက်လှမ်းခြင်း၊ ဆင်းရဲဒုက္ခတွေကို နားလည်ပြီး ချုပ်ငြိမ်းအောင် ကြိုးစားခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကို နှလုံးသွင်းပြီး နေထိုင်မယ်ဆိုရင်တော့ ဘဝက ပိုပြီးတော့ အဓိပ္ပာယ်ရှိလာမှာ သေချာပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ သံသရာခရီးမှာ ခရီးသွားတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒီခရီးမှာ ဓမ္မစကြာဆိုတဲ့ အလင်းရောင်ကို အမြဲတမ်း ကိုင်စွဲထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အမှောင်ဖုံးတဲ့ လမ်းမှာ အလင်းရောင်မပါဘဲ လျှောက်ရင် လဲကျနိုင်သလိုပဲ၊ တရားမပါတဲ့ ဘဝမှာလည်း အမှားတွေ လုပ်မိနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို နာကြားရုံတင်မကဘဲ နှလုံးသားထဲမှာ အမြဲတမ်း ဆောင်ထားဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ တရားတော်က ပေးတဲ့ ငြိမ်းချမ်းခြင်းကို အပြည့်အဝ ခံစားရအောင် ကြိုးစားပါ။ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာရှိတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေကို တရားတော်နဲ့ ဖြတ်တောက်ပြီးတော့ ကောင်းမွန်တဲ့ ဘဝတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ တရားတော်ဟာ အချိန်တိုင်း၊ နေရာတိုင်းမှာ ရှိနေပါတယ်။ မိမိတို့ရဲ့ အသိစိတ်ထဲမှာပဲ ရှိနေတာဖြစ်တဲ့အတွက် ရှာဖွေရတာ ခက်ခဲတဲ့အရာ မဟုတ်ပါဘူး။
နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ပြောချင်တာကတော့ ဓမ္မစကြာတရားတော်ဟာ လူသားအားလုံးအတွက် အလွန်မှပဲ တန်ဖိုးရှိတဲ့ လက်ဆောင်တစ်ခုပါ။ ဒီလက်ဆောင်ကို ရယူပြီးတော့ မိမိတို့ရဲ့ ဘဝမှာ အကောင်းဆုံး အသုံးချသွားကြပါ။ တရားတော်ရဲ့ အလင်းရောင်အောက်မှာ အားလုံးပဲ စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ကျန်းမာနဲ့ နေနိုင်ကြပါစေလို့ ဆုမွန်ကောင်း တောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။ ဓမ္မစကြာရဲ့ အနှစ်သာရကို နားလည်ပြီး လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းဟာ မိမိတို့အတွက်ရော၊ ပတ်ဝန်းကျင်အတွက်ပါ အကျိုးရှိစေမှာပါ။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ကစပြီး ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို နှလုံးသွင်းပြီးတော့ ဘဝကို အဓိပ္ပာယ်ရှိရှိ ဖြတ်သန်းသွားကြပါမယ် ဆိုတာတာကို ဆိုလိုခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အနှစ်ချုပ်အားဖြင့်
“ဓမ္မစကြာတရားတော်ဆိုသည်မှာ လောကကြီးကို အလင်းပေးနိုင်သော တရားစက်ကို လည်ပတ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ အစွန်းနှစ်ပါးကို ရှောင်ကြဉ်ကာ မဇ္ဈိမပဋိပဒါ ခေါ် အလယ်အလတ်လမ်းစဉ်ကို လျှောက်လှမ်းရန် လမ်းညွှန်ပေးသည့် တရားတော် ဖြစ်သည်။ သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်ခြင်းနှင့် အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ကျင့်သုံးခြင်းအားဖြင့် ဆင်းရဲဒုက္ခများမှ လွတ်မြောက်နိုင်ပြီး စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိစေမည် ဖြစ်သည်။ ဤတရားတော်သည် ဘဝအတွက် လမ်းမှန်ကို ပြသပေးသည့် ခေတ်မကုန်သော အမှန်တရား ဖြစ်သည့်အတွက် မိမိတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝတွင် လက်တွေ့ကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကို ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ဓမ္မစကြာတရားတော်သည် လူသားတိုင်းအတွက် အေးချမ်းမှုနှင့် လမ်းမှန်ကို ပေးစွမ်းနိုင်သော စံပြတရားတော် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။”
#ဓမ္မစကြာ #ဗုဒ္ဓဘာသာ #တရားတော် #ဘဝလမ်းညွှန် #ငြိမ်းချမ်းမှု
