16/10/2026
CHEMISCHE GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN, PARKINSON EN DE TOEKOMST VAN ONZE LANDBOUW: TIJD VOOR EEN FUNDAMENTELE KOERSWIJZIGING
De documentaire De Boer, de Broer, de Zus en de Ziekte brengt een belangrijk maatschappelijk vraagstuk onder de aandacht: de mogelijke relatie tussen blootstelling aan chemische gewasbeschermingsmiddelen en het ontstaan van de ziekte van Parkinson.
Dit vraagt om onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek, transparantie en toepassing van het voorzorgsbeginsel. De gezondheid van boeren, hun gezinnen en omwonenden verdient serieuze bescherming.
Daarom is het tijd om concrete stappen te zetten:
Strengere eisen voor de goedkeuring van werkzame stoffen en de toelating van gewasbeschermingsmiddelen.
De beoordelingsmethoden en gegevensvereisten moeten voldoende inzicht bieden in mogelijke gezondheidseffecten, waaronder neurodegeneratieve effecten. Ook de gevolgen van langdurige blootstelling en blootstelling aan combinaties van stoffen verdienen nadrukkelijke aandacht.
Een gefaseerde uitfasering van gewasbeschermingsmiddelen met onaanvaardbare risico’s.
Werkzame stoffen en middelen die niet voldoen aan de wettelijke veiligheidscriteria of waarvan onaanvaardbare risico’s blijken, moeten volgens het toepasselijke wettelijke kader worden geweerd of uitgefaseerd. Heldere criteria, onafhankelijke wetenschappelijke beoordeling en effectieve handhaving zijn daarbij essentieel.
Versnelling van Integrated Pest Management (IPM), oftewel geïntegreerde gewasbescherming.
Preventie, monitoring, vruchtwisseling en biologische bestrijding moeten een centrale rol spelen. Preventieve en niet-chemische maatregelen krijgen voorrang wanneer deze voldoende effectief zijn. Chemische bestrijding moet zo beperkt mogelijk en verantwoord worden ingezet.
Meer ondersteuning voor biologische en andere duurzame landbouwmethoden.
Boeren moeten toegang krijgen tot kennis, innovatie, praktische begeleiding en financiële ondersteuning om hun afhankelijkheid van chemische gewasbeschermingsmiddelen daadwerkelijk te verminderen. Duurzame alternatieven moeten niet alleen beschikbaar zijn, maar ook praktisch en economisch haalbaar worden.
Dit is geen pleidooi om boeren tegenover gezondheid te plaatsen. Integendeel: boeren verdienen een landbouwsysteem waarin zij hun werk kunnen doen met zo min mogelijk vermijdbare gezondheidsrisico’s en waarin preventie, innovatie en duurzame alternatieven centraal staan.
De bescherming van de volksgezondheid, een zorgvuldige wetenschappelijke risicobeoordeling en de verduurzaming van onze landbouw moeten hand in hand gaan. Dat vraagt om politieke daadkracht, wetenschappelijke onafhankelijkheid en een duidelijke langetermijnstrategie.
Bekijk de documentaire De Boer, de Broer, de Zus en de Ziekte met Yvon Jaspers via NPO Start:
https://npo.nl/start/serie/de-boer-de-broer-de-zus-en-de-ziekte/afleveringen/seizoen-1
Wanneer de jongere broer van Yvon Jaspers de diagnose Parkinson krijgt, gaat zij op zoek naar antwoorden. Haar persoonlijke zoektocht brengt haar bij onderzoek naar een mogelijke relatie tussen pesticiden en Parkinson, en raakt aan een wereld die haar al jaren dierbaar is: die van de boeren.