15/09/2026
Ang HALAMANG SAN FRANCISCO (Croton / Codiaeum variegatum) — ay halamang pangdekorasyon sa bakuran, makulay na dahon na p**a, dilaw, at berde na madalas sa bakod at paso. Galing sa Southeast Asia at Pacific. Marami sa Pilipinas dahil madaling buhayin at pampaganda ng bakuran. Maraming uri itimo na may ibatibang kulay at hugis ng dahon.
Ito ang mahalagang info at pang-edukasyon lang, hindi gulay at hindi gamot na iniinom — at kailangan mag-ingat:
Mga Benepisyo ng San Francisco
1) Pampaganda at panghangin sa bakuran
• Pang-dekorasyon — pampaganda ng bakod, paso, at bakuran
• Tumutulong sumala ng alikabok at magbigay lilim — mas presko ang paligid
2) Sa tradisyonal na gamit sa labas lang — HINDI INIINOM
• Sa ibang probinsya, ginagamit ang langis ng dahon pang-haplas sa labas — pero hindi ito napatunayan ng doktor at hindi inirerekomenda na inumin
WALA itong benepisyo bilang gulay o tsaa na iniinom.
Mga Dapat Iwasan — PINAKA-IMPORTANTE — MAY LASON
1) Lason pag nakain — pinaka-delikado, bagamat may lahi tulad sa Thailand na ginugulay ang talbos subalit hindi ito pinapayo.
• Ang San Francisco ay may toxic na dagta — pag nakain ang dahon o buto — pwedeng mags**a, magtae, sumakit tiyan, mahilo, at mamaga ang bibig at lalamunan
• Wag na wag gawing salad, tsaa, o gamot na iniinom
2) Makati at nakakairita sa balat at mata
• Ang dagta pag nahawakan — pwedeng magpantal, mangati, at mamula ang balat — lalo sa bata
• Pag napunta sa mata — sobrang hapdi, pamumula, at luha — maghugas agad ng maraming tubig at magpunta sa doktor
3) Delikado sa bata at alagang hayop
• Makulay kaya inaakala ng bata na prutas — ilayo sa bata at sa aso at pusa — pwedeng malason pag nginatngat
• Mag gloves pag nagpuputol at nagtatanim
4) May hika at allergy
• Ang alikabok ng dahon at dagta — pwedeng magpabahing at magpa-ubo sa may allergy
Paano Magtanim nang Ligtas?
• Pang-display lang sa labas — wag sa kusina at wag malapit sa gulayan para hindi mapagkamalan
• Mag gloves at maghugas ng kamay na may sabon pagkatapos humawak
• Ilagay sa mataas o may bakod — para hindi maabot ng bata at alaga
• Kung may nakakain — maghugas ng bibig, uminom ng tubig, at dalhin agad sa emergency — dalhin ang dahon na nakain
Tandaan:
Ang San Francisco ay HINDI gulay at HINDI gamot na iniinom — pampaganda lang sa bakuran. Ang iwasan ay kainin, gawing tsaa, at ipahawak sa bata at alaga — may lason at makati ang dagta.
Mang Emi