Paweł Wiktorski

Wskazówki dojazdu Strona internetowa

Paweł Wiktorski Piszę o płodności, hormonach i mikrobiocie — abyś spokojnie przygotowała ciało do ciąży. Prosto i naukowo. Newsletter link w bio↓

Policz, ile dni mija od owulacji do pierwszego dnia krwawienia.Nie od ostatniej miesiączki. Od owulacji — od tego dnia, ...
25/09/2026

Policz, ile dni mija od owulacji do pierwszego dnia krwawienia.

Nie od ostatniej miesiączki. Od owulacji — od tego dnia, w którym temperatura podskoczyła i została wyżej.

Jeśli wychodzi dziesięć dni albo mniej, to nie jest „taka uroda cyklu". To jest pytanie. Najczęściej pytanie o progesteron — a progesteron ma jedno konkretne zadanie: utrzymać błonę śluzową macicy do momentu, w którym zarodek ma się zagnieździć. Kiedy go brakuje, błona zaczyna się złuszczać za wcześnie. Stąd plamienie na dwa–trzy dni przed okresem.

I tutaj zaczyna się część, o której w gabinecie zwykle nie ma czasu.

Progesteron nie spada sam z siebie. Opisana droga wygląda tak: bakterie w jelicie cienkim → LPS z ich ścian komórkowych → nieszczelna bariera jelitowa → LPS w krwiobiegu → LPS dociera do jajnika → miejscowy stan zapalny i IL-6 w płynie pęcherzykowym → niższy progesteron. Sześć kroków od wzdęcia do braku podtrzymania implantacji.

Do tego stres — i nie jako nastrój, tylko jako czynnik, który hamuje motorykę przewodu pokarmowego, obniża wydzielanie kwasu solnego i obniża gonadotropiny sterujące jajnikiem. Trzy mechanizmy, nie jedna rada.

Dlatego w tej kolejności: najpierw policz, potem badaj.

Trzy pełne cykle notatek — temperatura, dzień skoku, długość fazy lutealnej, plamienia, śluz, charakter krwawienia, ból, PMS — są warte więcej niż piętnaście minut wywiadu. Weź je ze sobą do gabinetu.

Co jest pewne: progesteron podtrzymuje endometrium, a LPS obniża progesteron przez IL-6 — to jest opisane. Co jest prawdopodobne: że u konkretnej kobiety z krótką fazą lutealną tym źródłem jest właśnie jelito. Co jest hipotezą: jak dużą część przypadków to tłumaczy. Rozróżnienie jest tu ważniejsze niż mocna teza.

Napisz „CYKL", a odeślę listę ośmiu sygnałów z cyklu i to, o co pyta każdy z nich.

Treść edukacyjna. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Masz komplet badań. Każdy wynik w zakresie. Słyszysz „wszystko w normie, proszę się nie martwić" — i wychodzisz z gabine...
24/09/2026

Masz komplet badań. Każdy wynik w zakresie. Słyszysz „wszystko w normie, proszę się nie martwić" — i wychodzisz z gabinetu z tym samym pytaniem, z którym weszłaś.

Rzecz w tym, że zakres referencyjny nie jest zakresem zdrowia. To zakres statystyczny: środkowe 95% wyników populacji, którą przebadano. A kto trafia do laboratorium? W dużej mierze ludzie, którzy mają powód, żeby się zbadać — czyli ci, którzy źle się czują.

Konsekwencja jest bardzo konkretna. Weź TSH. Przebadaj wszystkich — górna granica wypada w okolicach 4,5–5,0. Weź tylko osoby bez objawów tarczycowych — wypada w okolicach 2,5. Popatrz, gdzie siedzą najzdrowsi — mediana w okolicach 1,18. Ta sama liczba, trzy różne werdykty. Im chorsza populacja odniesienia, tym szersza „norma" — i tym więcej osób z problemem się w niej mieści. To nie spisek, to statystyka.

I druga rzecz, ważniejsza w staraniach: „nie mam niedoboru" i „mam zapas" to dwa różne stany, a laboratorium mierzy tylko pierwszy. Ferrytyna 18 µg/l nie wywoła anemii w morfologii. Ale to nie jest zapas, z którego buduje się drugi organizm i podwaja objętość krwi krążącej. Norma dotyczy przeżycia. Ciąża jest funkcją nadwyżkową.

Uczciwie: przeciwnicy węższych zakresów mówią, że prowadziłyby do naddiagnozowania — i to prawda. Równie dobrze można powiedzieć, że obecne zakresy prowadzą do niedodiagnozowania. Zakresy funkcjonalne, o których piszę w książce, to punkt odniesienia z medycyny funkcjonalnej, nie norma urzędowa i nie podstawa do samodzielnego leczenia. To nie jest powód, żeby podważać lekarza. To jest powód, żeby zadać jedno pytanie więcej: czy mój wynik jest w normie, czy w optimum?

Treść edukacyjna. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Napisz „NORMA" w wiadomości — wyślę Ci tabelę zakresów funkcjonalnych.

Mężczyźni też mają cykle hormonalne. Kobiety również. Tyle że to zupełnie inna historia.U mężczyzny rytm hormonów płciow...
21/09/2026

Mężczyźni też mają cykle hormonalne. Kobiety również. Tyle że to zupełnie inna historia.

U mężczyzny rytm hormonów płciowych jest w dużej mierze związany z cyklem dobowym. Poziom testosteronu zmienia się w ciągu dnia, a następnie rytm zaczyna się od nowa.

U kobiety układ hormonalny działa bardziej jak orkiestra niż jeden zegar.

Estrogen, progesteron, LH i FSH nie tylko zmieniają swoje poziomy. One wpływają na siebie nawzajem i przechodzą przez kolejne etapy cyklu.

Dlatego w różnych momentach miesiąca możesz zauważyć różnice w:

→ energii
→ apetycie
→ śnie
→ nastroju
→ koncentracji
→ tolerancji stresu
→ regeneracji i treningu

I właśnie dlatego zdanie „to tylko hormony” jest trochę zbyt proste.

To nie „tylko hormony”.

To cały system, który reaguje również na sen, stres, odżywianie, aktywność fizyczną i dostępność energii.

Z perspektywy medycyny funkcjonalnej warto więc nie tylko patrzeć na pojedynczy wynik badania.

Warto zobaczyć rytm.

Bo Twoje ciało nie działa tak samo każdego dnia.

I być może zamiast ciągle z nim walczyć, warto najpierw zrozumieć, co próbuje Ci powiedzieć.

Zapisz ten post. Przyda się, kiedy ktoś kolejny raz powie:

„To tylko hormony”. ❤️

Wzdęty brzuch jak w piątym miesiącu ciąży.Mgła w głowie.Zmęczenie, którego nie naprawia nawet sen.Byłaś u kilku specjali...
14/09/2026

Wzdęty brzuch jak w piątym miesiącu ciąży.

Mgła w głowie.

Zmęczenie, którego nie naprawia nawet sen.

Byłaś u kilku specjalistów.

Jeden mówi: IBS.
Drugi: SIBO.
Trzeci: „taka uroda”.

A nikt nie pyta:

„Czy to może być endometrioza?”

Bo endometrioza nie musi boleć tylko w miednicy.

Może dawać objawy z całego organizmu:

→ bolesne wzdęcia i problemy z wypróżnianiem
→ przewlekłe zmęczenie i „mgłę mózgową”
→ obfite i bolesne miesiączki
→ plamienia i nasilone objawy przed miesiączką
→ problemy ze snem
→ objawy, które przypominają IBS lub SIBO

I właśnie dlatego jej rozpoznanie potrafi trwać latami.

Ale jest jeszcze jeden element tej układanki:

jelita.

Mikrobiom uczestniczy w metabolizmie estrogenów. Jednym z mechanizmów jest tzw. estrobolom — bakterie jelitowe mające wpływ na to, ile estrogenów zostanie ponownie wchłoniętych.

Przy zaburzeniach mikrobiomu ten mechanizm może działać inaczej.

Do tego dochodzi stan zapalny i produkty bakterii, takie jak LPS.

I tutaj trzeba postawić ważną granicę:

nie mamy podstaw, żeby powiedzieć, że dysbioza powoduje endometriozę.

Wiemy natomiast, że między mikrobiomem, stanem zapalnym i endometriozą istnieje interesująca zależność, którą coraz częściej bada nauka.

Czyli problem może nie wyglądać tak:

endometrioza → problemy z jelitami.

Może być bardziej złożony.

Jelita ↔ stan zapalny ↔ hormony ↔ endometrioza.

I właśnie dlatego przy podejrzeniu endometriozy warto patrzeć szerzej niż tylko na samą miednicę.

Napisz „ENDO”, jeśli chcesz moją listę objawów spoza miednicy, o których warto powiedzieć lekarzowi.

Treść edukacyjna. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

30 badań. 20 odchyleń. I nadal nie wiesz, co Ci jest.To nie zawsze problem braku badań.Częściej problemem jest brak kole...
12/09/2026

30 badań. 20 odchyleń. I nadal nie wiesz, co Ci jest.

To nie zawsze problem braku badań.

Częściej problemem jest brak kolejności.

Zamiast badać wszystko naraz, warto przejść przez 5 kroków:

1. ZASILANIE
Czy organizm dobrze trawi, wchłania i wykorzystuje składniki?

2. OBCIĄŻENIE
Czy coś dodatkowo zabiera mu zasoby?

3. STEROWANIE
Czy hormony i sygnały metaboliczne działają prawidłowo?

4. WYKONANIE
Czy narządy odpowiedzialne za cały proces rzeczywiście działają?

5. KONTEKST
Sen, stres, leki, antybiotyki, styl życia i środowisko.

I najważniejsze:

Nie szukaj pojedynczego wyniku poza normą. Szukaj wzorca.

Bo 30 przypadkowych badań może dać Ci 20 powodów do niepokoju.

A kilka dobrze dobranych badań — jedną sensowną historię.

Napisz „KOLEJNOŚĆ”, jeśli chcesz dostać te 5 kroków w formie do zapisania.

Treść edukacyjna. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

„USG czyste, wszystko w porządku."Jeśli to zdanie słyszysz od lat, a bolesne miesiączki i kolejny rok starań mówią co in...
11/09/2026

„USG czyste, wszystko w porządku."

Jeśli to zdanie słyszysz od lat, a bolesne miesiączki i kolejny rok starań mówią co innego — ten post jest dla Ciebie.

Do rozpoznania endometriozy mija średnio 6,6 roku. W przeglądzie badań z 2024 roku rozpiętość między krajami sięgała od 1,5 roku w Australii do 11,3 roku w USA, a kobieta widziała po drodze średnio czterech lekarzy. Ponad jedna czwarta rozmawiała o swoich objawach więcej niż dwadzieścia razy, zanim ktoś połączył kropki.

Trzy rzeczy, które ten czas skracają:

1. Prawidłowe USG nie wyklucza endometriozy. Wytyczne ESHRE mówią to wprost: ujemny wynik obrazowania nie wyklucza choroby, zwłaszcza zmian powierzchownych na otrzewnej. „Nie widać" nie znaczy „nie ma".

2. Skala problemu jest większa, niż się wydaje. W populacji ogólnej endometriozę ma 2–10% kobiet. Wśród kobiet z niepłodnością — według ESHRE nawet 50%.

3. Stopień zaawansowania nie mierzy bólu. Można mieć stadium I i ból wyłączający z pracy. Można mieć stadium IV bez bólu i dowiedzieć się o chorobie dopiero przy diagnostyce niepłodności. Dlatego „to tylko pierwszy stopień" nie jest odpowiedzią.

I rzecz, którą warto znać, bo zdejmuje ciężar z barków: w jednym z badań jednej na dziesięć kobiet z endometriozą powiedziano wprost, że to wszystko w jej głowie. Co piąta trafiła nawet do pięciu specjalistów przez okres nawet dziesięciu lat, zanim postawiono rozpoznanie. Badania pokazują też, że zgłoszenia bólu u kobiet częściej bywają odrzucane jako emocjonalne czy psychogenne.

To nie znaczy, że wszystko jest endometriozą. To znaczy, że jeśli objawy są, diagnostyka nie kończy się na jednym badaniu.

Napisz „Endo"— wyślę Ci listę objawów i badań, z którymi warto pójść do specjalisty.

Treść edukacyjna. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

„Wyleczyłam SIBO. Wróciło po dwóch miesiącach”.To zdanie słyszę częściej, niż mogłoby się wydawać.I wtedy pojawia się py...
10/09/2026

„Wyleczyłam SIBO. Wróciło po dwóch miesiącach”.

To zdanie słyszę częściej, niż mogłoby się wydawać.

I wtedy pojawia się pytanie:

Czy naprawdę problemem były „oporne bakterie”?

Niekoniecznie.

SIBO nie jest czymś, co po prostu „łapiesz”.

Bakterie, które pojawiają się w jelicie cienkim, często są tymi samymi mikroorganizmami, które normalnie żyją w Twoim przewodzie pokarmowym.

Problemem jest przede wszystkim miejsce i warunki, w których zaczynają się namnażać.

Twoje jelito cienkie ma kilka mechanizmów, które mają temu zapobiegać:

• kwas solny
• żółć
• MMC, czyli wędrujący kompleks motoryczny
• sIgA
• śluz, mucyna i defensyny
• zastawka krętniczo-kątnicza

I teraz najciekawsze.

Co może zaburzać te mechanizmy?

Stres.
Zaburzenia motoryki.
Niektóre leki.
Problemy z tarczycą.
Dysbioza.
Zaburzenia wydzielania kwasu i żółci.
Niedobory.
Sposób odżywiania.

Nie ma tutaj ani jednej bakterii.

Dlatego samo „wybicie” przerostu może nie wystarczyć.

Możesz usunąć skutek, ale jeśli nie zajmiesz się warunkami, które sprzyjają jego powstawaniu, problem może wrócić.

I jeszcze jedna ważna rzecz.

Diagnostyka SIBO nie jest idealna.

Test oddechowy nie powinien być interpretowany w oderwaniu od objawów i całego obrazu klinicznego.

Dlatego zamiast pytać wyłącznie:

„Jak zabić bakterie?”

warto czasem zadać inne pytanie:

„Dlaczego moje jelito cienkie pozwoliło im się tam pojawić?”

To zmienia sposób myślenia o całym problemie.

Jeżeli chcesz, żebym wysłał Ci prostą rozpiskę 6 mechanizmów chroniących jelito cienkie i tego, co może je zaburzać, napisz w komentarzu:

JELITA

Treść edukacyjna. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej.

„A partner robił badania?" „Robił. Nasienie. Powiedzieli, że dobrze."I na tym zwykle się kończy. Ty masz za sobą rok dia...
09/09/2026

„A partner robił badania?"

„Robił. Nasienie. Powiedzieli, że dobrze."

I na tym zwykle się kończy.

Ty masz za sobą rok diagnostyki, trzy gabinety i teczkę wyników.

On ma jedno badanie sprzed dwóch lat.

To nie jest kwestia sprawiedliwości, tylko arytmetyki.

Drobne czynniki się nie sumują — one się mnożą.

A Wasze mnożą się przez siebie nawzajem.

Jeżeli sprawdzasz je tylko u jednej osoby z dwóch, liczysz połowę równania i dziwisz się, że wynik się nie zgadza.

Cztery rzeczy, które warto wiedzieć:

1. Tarczyca dotyczy obojga. Zaburzenia tarczycy prowadzą również do nieprawidłowości nasienia. Panel tarczycowy nie jest badaniem „kobiecym".

2. Standardowy spermiogram nie obejmuje fragmentacji DNA plemników. To osobne badanie — a bywa brakującą częścią układanki przy nieudanych transferach i wczesnych poronieniach.

3. Wynik nasienia nie jest wyrokiem. Cykl produkcji plemników trwa ponad 100 dni, więc zmiany wprowadzone dziś widać w wyniku najwcześniej po czterech miesiącach. Nie zawsze parametry wracają do normy — ale wystarczająco często, żeby sprawdzić je przed, a nie po.

4. NFZ finansuje badanie nasienia. Od 1 stycznia 2024 bezpłatnie, ze skierowaniem od specjalisty: po 12 miesiącach starań, a po 6 miesiącach, jeśli partnerka ma ukończone 35 lat.

Rozdzielmy, co jest czym:

PEWNE — zasady refundacji NFZ oraz to, że fragmentacja DNA plemników nie wchodzi w standardowy spermiogram.

PRAWDOPODOBNE — że parametry nasienia poprawiają się po kilku miesiącach pracy nad zdrowiem. Opisy takich przypadków są; twardych danych z grupą kontrolną — mało.

Praktycznie: jeśli robisz sobie panel badań, zrób go równolegle partnerowi. Nie „jak się okaże, że u mnie nic nie ma".

Napisz „Partner" — wyślę Ci kartkę do wydrukowania z pięcioma grupami badań.

Treść edukacyjna. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Adres

Łódź

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Paweł Wiktorski opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij