24/10/2026
Mała zmiana, a potrafi skutecznie utrudnić jedzenie, picie, a nawet mówienie! Afty to częsta dolegliwość jamy ustnej, z którą spotyka się wielu pacjentów.
Afty to bolesne, płytkie owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej. Najczęściej mają postać niewielkich, okrągłych lub owalnych zmian z białawym lub żółtawym środkiem i czerwoną obwódką.
Najczęściej pojawiają się:
na wewnętrznej stronie warg i policzków,
na brzusznej powierzchni języka,
na dnie jamy ustnej,
na niektórych obszarach podniebienia miękkiego.
Ważne: afty nie są tym samym co opryszczka i nie są zakaźne.
Nie zawsze można wskazać jedną konkretną przyczynę. Do czynników, które mogą sprzyjać ich powstawaniu, należą: mikrourazy, np. przygryzanie policzka, uraz szczoteczką lub otarcia od aparatu ortodontycznego, stres i przemęczenie, zmiany hormonalne, predyspozycje rodzinne, niedobory żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, niektóre choroby ogólnoustrojowe, indywidualna nadwrażliwość na określone składniki żywności lub produktów do higieny jamy ustnej.
Jak złagodzić ból i przyspieszyć gojenie?
- delikatnie szczotkuj zęby miękką szczoteczką.
- unikaj ostrych, kwaśnych, bardzo słonych i gorących potraw.
- wybieraj łagodne produkty do higieny jamy ustnej; u osób z nawracającymi aftami warto rozważyć pastę bez laurylosiarczanu sodu (SLS).
- możesz zastosować preparat ochronny lub łagodzący przeznaczony do zmian w jamie ustnej, zgodnie z zaleceniami producenta lub specjalisty.
- dbaj o odpowiednie nawodnienie i regularną higienę jamy ustnej.
Większość niewielkich aft goi się samoistnie w ciągu 7–14 dni, bez pozostawiania blizn. Leczenie miejscowe może pomóc zmniejszyć ból, ale nie każdy preparat przyspiesza gojenie.
Nie bagatelizuj zmian, które: utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, są duże, liczne lub wyjątkowo bolesne, często nawracają, utrudniają jedzenie i picie, towarzyszą im gorączka lub inne niepokojące objawy.
Nawracające afty mogą wymagać dokładniejszej diagnostyki, m.in. oceny ewentualnych niedoborów lub chorób ogólnoustrojowych.
Warto zapamiętać: nie każda nadżerka w jamie ustnej jest aftą. Utrzymujące się owrzodzenie zawsze wymaga oceny specjalisty.
Regularne wizyty stomatologiczne i właściwa higiena jamy ustnej pomagają dbać o zdrowie błony śluzowej i szybciej zauważyć niepokojące zmiany.