Rehab PMK

กองเวชศาสตร์ฟื้นฟู โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
Department of Rehabilitation Medicine, Phramongkutklao Hospital.

04/10/2026

📌 ISNCSCI 9th Edition: ท่าตรวจกล้ามเนื้อ Key Muscle สำหรับ Grade 4–5

การตรวจ Motor Examination ตาม ISNCSCI หากผู้ป่วยมีกำลังกล้ามเนื้อระดับ Grade 4–5 จะมีการกำหนด ท่ามาตรฐานในการตรวจ ของแต่ละ key muscle เพื่อให้การให้คะแนนเป็นไปในแนวทางเดียวกัน

🔹 C5 – งอข้อศอก (Elbow flexors)
งอศอก 90° ต้นแขนแนบข้างลำตัว และ หงายมือ

🔹 C6 – กระดกข้อมือขึ้น (Wrist extensors)
ให้ผู้ป่วย กระดกข้อมือขึ้นจนสุด

🔹 C7 – เหยียดข้อศอก (Elbow extensors)
ยกแขนมาด้านหน้า 90° โดยหัวไหล่ไม่หมุนเข้า–ออกและไม่กางแขน
งอศอกไว้ 45° แล้วจึงทดสอบแรงเหยียดศอก

🔹 C8 – งอปลายนิ้วกลาง (Finger flexors)
ทดสอบ นิ้วกลาง โดยตรึงข้อของนิ้วส่วนต้นให้อยู่ในท่าเหยียด
แล้วให้ผู้ป่วย งอข้อปลายนิ้วลงจนสุด

🔹 T1 – กางนิ้วก้อย (Small finger abductors)
ให้ผู้ป่วย กางนิ้วออกจนสุด แล้วทดสอบแรงกางนิ้วก้อย

🔹 L2 – งอข้อสะโพก (Hip flexors)
งอสะโพก 90°

🔹 L3 – เหยียดข้อเข่า (Knee extensors)
จัดให้เข่า งอประมาณ 15° แล้วทดสอบแรงเหยียดเข่า

🔹 L4 – กระดกข้อเท้าขึ้น (Ankle dorsiflexors)
ให้ผู้ป่วย กระดกข้อเท้าขึ้นจนสุด

🔹 L5 – กระดกนิ้วหัวแม่เท้าขึ้น (Long toe extensors)
ให้ผู้ป่วย เหยียด/กระดกนิ้วหัวแม่เท้าขึ้นจนสุด

🔹 S1 – กดปลายเท้าลง (Ankle plantar flexors)
สะโพกอยู่ในท่าตรง ไม่งอ–เหยียด ไม่กาง–หุบ และไม่หมุนเข้า–ออก
เข่า เหยียดสุด และข้อเท้า กดลง (plantarflexion) จนสุด

💡 จุดสำคัญ

ท่าข้างต้นเป็น specific position สำหรับการทดสอบ Grade 4–5 ตาม ISNCSCI 9th Edition

ส่วน Grade 0–3 จะมีท่าตรวจเฉพาะที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะการจัดท่าเพื่อลดผลของแรงโน้มถ่วง สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้จาก InSTeP training หรือ Motor Exam Guide

**Edit เพิ่มเติม:
Neuro exam ควรตรวจในท่านอนหงาย (supine) ยกเว้น re**al exam ให้นอนตะแคงตรวจ

Reference:
Rupp R, Biering-Sørensen F, Burns S, et al. International Standards for Neurological Classification of Spinal Cord Injury: 9th edition 2026. Topics in Spinal Cord Injury Rehabilitation. 2026 Sep;32(4):141–168. doi:10.46292/sci26-00067

04/10/2026

📣 ISNCSCI ฉบับใหม่มาแล้ว — 9th Edition 2026

สำหรับผู้ที่ดูแลผู้ป่วย Spinal Cord Injury (SCI) ตอนนี้ International Standards for Neurological Classification of Spinal Cord Injury (ISNCSCI) ได้ออก 9th edition 2026 แล้วครับ

ฉบับนี้เป็นการ update จาก 8th edition ปี 2019

สิ่งสำคัญคือ ไม่ได้เปลี่ยนระบบ examination หรือ classification ครั้งใหญ่ แต่เน้นการ specify และ clarify กติกาเดิมให้ชัดเจนขึ้น จากคำถามและปัญหาที่พบในการใช้งานจริง การอบรม แบบสำรวจ และ ISNCSCI webinars

📌 Preface ของ 9th edition สรุปประเด็นสำคัญไว้ 9 เรื่อง

1️⃣ นิยาม Tetraplegia และ Paraplegia ให้ชัดเจนขึ้น

เดิมคำจำกัดความไม่ได้อิงกับ ISNCSCI classification variables โดยตรง แต่ในฉบับ 2026 กำหนดให้ใช้ Neurological Level of Injury (NLI) เป็นหลัก

🔹 Tetraplegia = SCI ที่มี NLI at or rostral to T1
🔹 Paraplegia = SCI ที่มี NLI caudal to T1

ดังนั้น T1 จัดอยู่ใน Tetraplegia

2️⃣ Clarification of Muscle Strength Grading

• Grade 1: ถ้ามี active movement แต่ยังทำ Full ROM ไม่ได้ แม้ใน gravity-eliminated position → Grade 1
• Grade 4–5: ไม่ได้ทดสอบ resistance ตลอด ROM แต่ต้องทดสอบใน specific joint testing position
• ถ้าจัด joint เข้า testing position ไม่ได้ → พิจารณา NT หรือ NT* ตามสาเหตุ

3️⃣ Clarification of NT vs NT*

🔹 NT = ตรวจไม่ได้จาก condition ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับ SCI เช่น spasticity หรือ neuropathic pain/allodynia
🔹 NT* = ตรวจไม่ได้จาก non-SCI condition เช่น fracture, amputation, burn, musculoskeletal pain, contracture หรือ heterotopic ossification

และควรระบุเหตุผลไว้ใน Comments box

4️⃣ Clarification of Motor Level determination

เพิ่มคำอธิบายและตัวอย่าง โดยเฉพาะบริเวณที่ไม่มี clinically testable myotome ได้แก่ C2–C4, T2–L1 และ S2–S5 รวมถึงบริเวณ transition C4/C5 และ L1/L2

5️⃣ Clarification of AIS E

AIS E หมายถึง ISNCSCI examination ปกติ ไม่มี sensorimotor deficit ที่ ISNCSCI ตรวจพบ

แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยจะไม่มี neurological impairment อื่น เช่น autonomic dysfunction, sensory modalities อื่น หรือ coordination impairment ที่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของ ISNCSCI examination

6️⃣ การใช้ “*”-tagged scores ชัดเจนขึ้น

• ถ้ามี non-SCI condition กระทบการตรวจ → ลง actual examined score + *
• Sum scores ยังคำนวณจากคะแนนที่ตรวจได้จริง
• เพิ่มแนวทางว่า classification variables เช่น NLI, AIS หรือ ZPP เมื่อใดควรใส่ *
• 5 ไม่ใช้แล้ว*

7️⃣ เปลี่ยนชื่อ
“Patterns of Incomplete Spinal Cord Injuries”
→ “Patterns of Spinal Cord Injury”

เพราะ syndromes เหล่านี้สามารถพบได้ทั้ง complete และ incomplete injury และเพิ่ม posterior cord syndrome

8️⃣ แนะนำให้ตรวจ Deep A**l Pressure (DAP) อย่างสม่ำเสมอ

แม้ผู้ป่วยจะเป็น sensory incomplete จากการมี LT/PP ที่ S4–5 อยู่แล้ว เพื่อช่วยติดตาม neurological change และลดโอกาส misclassification

9️⃣ Minor wording changes

มีการปรับ wording บางส่วนใน booklet และ worksheet ให้ชัดเจนขึ้น

💡 สรุป

ISNCSCI 2026 ไม่ได้เปลี่ยนระบบใหม่ แต่ทำ “กติกาเดิมให้ชัดขึ้น”

📚 Rupp R, Biering-Sørensen F, Burns S, et al. International Standards for Neurological Classification of Spinal Cord Injury: 9th edition 2026. Topics in Spinal Cord Injury Rehabilitation. 2026 Sep;32(4):141–168. doi:10.46292/sci26-00067

03/10/2026

เคส EDx ที่เจออยู่เรื่อยๆ

คนไข้ชาย 60ปี รู้สึกปวดสะโพกร้าวลงขา ร่วมกับชาและอ่อนแรงที่ข้อเท้าขวา 4-5 wk PTA

Ortho ส่งมา r/o neuropathy of right leg เพราะ MRI LS spine แล้ว ไม่มี HNP ไม่มีกด Nerve root

PE: Tib Ant/EHL grade III

จาก Nerve Conduction Study ก็ได้ diagnosis แล้ว ว่ามี

"common peroneal neuropathy at the fibular head"

เพราะ มี nearly complete conduction block เมื่อกระตุ้นเหนือต่อ lesion แถม NCV ของ segment นั้น ก็ช้าสุดๆ

แต่อย่างไรก็ตามทำ needle EMG ก็มี Abnormal SpA 3+ แล้ว ก็คือว่ามี superimposed axonal loss แล้ว

เคสแบบนี้ส่วนใหญ่ก็หายเอง บอกสาเหตุของโรคส่วนใหญ่เป็นการกดทับ ห้ามไปนวด ถ้าสูบบุหรี่ก็ต้องงด ส่วน ES ไม่ต้องทำก็ได้ เพราะ คนไข้ weak แค่ grade III อีกสัก 4-6 wk ก็คงแรงดีขี้น เพราะ demyelinatin น่าจะ resolve แต่กว่าจะ full recovery เกิน 6เดือน เพราะ มี axonal loss ด้วย

02/10/2026

📣 เกณฑ์การคัดเลือกแพทย์ประจำบ้าน สาขาเวชศาสตร์ฟื้นฟู โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ปีการศึกษา 2570

สำหรับผู้สมัครเข้ารับการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน สาขาเวชศาสตร์ฟื้นฟู คณะกรรมการจะพิจารณาคะแนนจาก

1️⃣ ทุนจากพื้นที่ขาดแคลนแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู 10%

2️⃣ ผลการเรียนเฉลี่ย (GPA) 5%

3️⃣ การอ่านและสรุปบทความภาษาอังกฤษ 15%

4️⃣ ความรู้ ความเข้าใจ และเป้าหมายในการทำงานด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู 30%
• ข้อสอบ MCQ แบบ 4 ตัวเลือก จำนวน 20 ข้อ — 20%
• การสัมภาษณ์เกี่ยวกับความเข้าใจและเป้าหมายในการทำงานด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู — 10%

5️⃣ การสื่อสาร การตอบคำถาม และบุคลิกภาพในการสัมภาษณ์ 20%

6️⃣ ประสบการณ์การทำงาน จิตสาธารณะ และภาวะผู้นำทีม 20%

รวมคะแนนการคัดเลือก 100%

📌 ผลคะแนนภาษาอังกฤษ

ผู้สมัคร ต้องยื่นผลคะแนนสอบภาษาอังกฤษในวันสัมภาษณ์ และต้องผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำสำหรับการรับเข้าศึกษา (Entrance Requirement) ของมหาวิทยาลัยมหิดล โดยสามารถใช้ผลสอบ เช่น

• IELTS
• TOEFL iBT
• MU GRAD Plus
• MU ELT

แล้วพบกันที่ Rehab PMK 💚

02/10/2026

วันนี้ พญ.ศศิวิมล ลิ่มพิทักษ์ พูด morning topic เรื่อง Frailty & sarcopenia เลยเขียนบทความสั้นๆมาให้อ่านเล่นกัน

👴👵 ทำไมผู้สูงอายุบางคน “ป่วยนิดเดียว” แต่กลับไม่เหมือนเดิม?

ผู้สูงอายุสองคนอายุใกล้เคียงกัน เจ็บป่วยด้วยโรคเดียวกัน หรือเข้ารับการผ่าตัดแบบเดียวกัน

คนหนึ่งพักไม่นานก็กลับมาเดินและช่วยเหลือตัวเองได้เหมือนเดิม
แต่อีกคนกลับอ่อนแรงลง เดินได้น้อยลง และใช้เวลานานกว่าจะฟื้นตัว

หนึ่งในคำอธิบายคือ “ภาวะเปราะบาง” หรือ Frailty

🧓 Frailty ไม่ได้หมายถึงแค่ “อายุมาก” หรือ “มีหลายโรค”

แต่เป็นภาวะที่ ทุนสำรองของร่างกาย (physiologic reserve) ลดลง ทำให้ความสามารถในการรับมือกับความเจ็บป่วยหรือภาวะเครียดต่าง ๆ ลดลง

เมื่อเจอกับ stressor เช่น การติดเชื้อ การเจ็บป่วยเฉียบพลัน การผ่าตัด หรือการนอนโรงพยาบาล

🟢 ผู้สูงอายุที่ยังแข็งแรง อาจฟื้นกลับมาใกล้เคียงเดิมได้เร็ว
🟡 ผู้ที่เริ่มเปราะบาง อาจทรุดลงมากกว่าและใช้เวลาฟื้นนานขึ้น
🔴 ผู้ที่มีภาวะเปราะบางมาก อาจสูญเสียความสามารถในการเดินหรือทำกิจวัตร และบางครั้งไม่สามารถกลับมาได้เท่าระดับเดิม

แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าเริ่มมีภาวะเปราะบาง?

วิธีง่าย ๆ วิธีหนึ่งคือ FRAIL scale ซึ่งประกอบด้วยคำถาม 5 ด้าน

F – Fatigue
เหนื่อยหรืออ่อนเพลียง่ายหรือไม่

R – Resistance
มีปัญหาในการเดินขึ้นบันได 10 ขั้นหรือไม่

A – Ambulation
มีปัญหาในการเดินระยะประมาณ 300–400 เมตรหรือไม่

I – Illnesses
มีโรคประจำตัวหลายโรคหรือไม่

L – Loss of weight
มีน้ำหนักลดลง ≥5% ในช่วง 1 ปีหรือไม่

แต่ละข้อมี 1 คะแนน

✅ 0 คะแนน = ยังแข็งแรง (Robust)
⚠️ 1–2 คะแนน = เริ่มมีภาวะก่อนเปราะบาง (Pre-frail)
🔴 3–5 คะแนน = มีภาวะเปราะบาง (Frail)

สิ่งสำคัญคือ Frailty ไม่ใช่สิ่งที่ต้องรอให้เกิดขึ้นแล้วค่อยรักษา

โดยเฉพาะในระยะ Pre-frail หากค้นพบตั้งแต่เนิ่น ๆ และได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม ทั้งการออกกำลังกาย โภชนาการ การดูแลโรคประจำตัว และการลดปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ ผู้สูงอายุมีโอกาสกลับมาแข็งแรงขึ้นได้ 💪

เพราะในการดูแลผู้สูงอายุ
เราไม่ควรถามเพียงว่า “มีโรคอะไรบ้าง?”

แต่อาจต้องถามเพิ่มว่า
“ถ้าเจ็บป่วยขึ้นมา ร่างกายของเขายังมีทุนสำรองเพียงพอที่จะฟื้นกลับมาได้แค่ไหน?” 💚

#ภาวะเปราะบาง #ผู้สูงอายุ #เวชศาสตร์ฟื้นฟู

01/10/2026

It’s coming! 🪄✨
SAVE THE DATE!

01/10/2026

📣 ดูแลอาการปวดกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ โดยแพทย์เฉพาะทางเวชศาสตร์ฟื้นฟู

พบกับ อ.นพ.ภัทร มีสุขสบาย ที่ MSK Clinic คลินิกนอกเวลา กองเวชศาสตร์ฟื้นฟู โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า

🗓 ออกตรวจทุกวันศุกร์
⏰ เวลา 16.00–19.00 น.
✨ เริ่มตรวจวันแรก 6 พฤศจิกายน 2569

📍 MSK Clinic ชั้น 2 กองเวชศาสตร์ฟื้นฟู โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
☎️ นัดหมายและสอบถามรายละเอียด โทร. 02-763-3639

เคลื่อนไหวได้ดี ชีวิตก็ไปต่อได้ 🌿

#คลินิกนอกเวลา
#เวชศาสตร์ฟื้นฟู #โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า

30/09/2026

วันนี้ R1 พญ. ณัฐมน ตั้งเจริญศิริรัตน์ พูด morning topic เรื่อง Cervical Dystonia เลยขอสรุปการประเมินคร่าวๆมาให้อ่านกันครับ
🧠 Cervical Dystonia: ดูท่าให้เป็น เลือกกล้ามเนื้อให้ถูก

Cervical dystonia ทำให้ศีรษะและคออยู่ในท่าผิดปกติ แต่การบอกเพียงว่า “คอเอียง คอหมุน คอก้ม หรือคอแหงน” อาจยังไม่พอ

เพราะท่าที่เห็นอาจเกิดเด่นที่ คอ (Collis) หรือที่ ศีรษะ/upper cervical region (Caput) และกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องก็แตกต่างกัน

🔵 COLLIS — ความผิดปกติเด่นที่ cervical spine

🔹 Laterocollis — คอเอียง
กล้ามเนื้อด้านเดียวกับที่คอเอียง ได้แก่
• Levator scapulae (main)
• Semispinalis cervicis (main)
• Middle scalene
• Longissimus cervicis

🔹 Torticollis — คอหมุน
กล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
• Ipsilateral semispinalis cervicis (main)
• Ipsilateral levator scapulae (main)
• Ipsilateral splenius cervicis
• Ipsilateral longissimus cervicis

⚠️ การเลือกกล้ามเนื้อใน rotational pattern ต้องดู action ของแต่ละมัดด้วย เพราะกล้ามเนื้อบางมัด เช่น SCM ทำให้เกิด contralateral rotation

🔹 Antecollis — คอก้ม
มักเกิดจากการทำงานสองข้างของ
• Middle scalene (main)
• Levator scapulae (main)
• Longus colli

โดยเฉพาะ longus colli เป็น deep neck flexor ที่สำคัญ

🔹 Retrocollis — คอแหงน
กล้ามเนื้อหลัก ได้แก่
• Bilateral semispinalis cervicis

🟢 CAPUT — ความผิดปกติเด่นที่ศีรษะ/upper cervical region

🔸 Laterocaput — ศีรษะเอียง
กล้ามเนื้อด้านเดียวกับที่ศีรษะเอียง ได้แก่
• Sternocleidomastoid (SCM)
• Descending trapezius
• Splenius capitis
• Semispinalis capitis
• Longissimus capitis
• Levator scapulae

🔸 Torticaput — ศีรษะหมุน
กล้ามเนื้อสำคัญ ได้แก่
• Contralateral SCM
• Ipsilateral descending trapezius
• Ipsilateral semispinalis capitis
• Ipsilateral obliquus capitis inferior (OCI)
• Ipsilateral longissimus capitis
• Ipsilateral splenius capitis

💡 OCI เป็นกล้ามเนื้อที่น่าสนใจมากใน torticaput เพราะทำหน้าที่หมุนศีรษะไปด้านเดียวกันที่ระดับ C1–C2

🔸 Antecaput — ศีรษะก้ม
กล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
• Bilateral longus capitis
• Bilateral levator scapulae
• Bilateral SCM

🔸 Retrocaput — ศีรษะแหงน
กล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
• Bilateral obliquus capitis inferior
• Bilateral semispinalis capitis
• Bilateral descending trapezius
• Splenius capitis

นอกจากนี้ยังอาจพบ Lateral shift ซึ่งเกิดจาก laterocollis และ laterocaput ในทิศตรงข้ามกัน และ Sagittal shift จากการผสมกันของ ante-/retro-patterns

📌 ที่สำคัญ ผู้ป่วยหนึ่งคนอาจมีหลาย pattern พร้อมกัน เช่น
torticollis + laterocollis + retrocaput และอาจมี dystonic head tremor ร่วมด้วย

💉 ดังนั้นการเลือกกล้ามเนื้อสำหรับ Botulinum toxin จึงไม่ควรใช้สูตรเดียวกับผู้ป่วยทุกคน

หลักคิดคือ
ดู posture → แยก Collis/Caput → ดูทิศทาง → เข้าใจ muscle action → เลือก target muscle

เพราะใน Cervical dystonia คำถามไม่ใช่เพียง
“ศีรษะเอียงหรือหมุนไปทางไหน?”
แต่ต้องถามต่อว่า
“การเคลื่อนไหวนั้นเกิดเด่นที่ระดับไหน และกล้ามเนื้อใดกำลังสร้างท่านั้น?”

📚 Reference: Jost WH, Tatu L. Mov Disord Clin Pract. 2015;2(3):224–226.

#เวชศาสตร์ฟื้นฟู

30/09/2026

✨ สมาชิกใหม่ของ Rehab PMK — fESWT

กองเวชศาสตร์ฟื้นฟู โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า เพิ่มเครื่อง Focused Extracorporeal Shock Wave Therapy (fESWT) สำหรับการรักษาทางเวชศาสตร์ฟื้นฟู

🎯 fESWT สามารถส่งพลังงาน shock wave แบบ focused ลงสู่เนื้อเยื่อในระดับความลึกที่ต้องการ เหมาะสำหรับการรักษาภาวะทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อบางชนิด เช่น Plantar fasciopathy, Calcific tendinopathy of the shoulder หรือ ภาวะปวดจากกล้ามเนื้อและเอ็นบางชนิด ตามข้อบ่งชี้

อีกหนึ่งเครื่องมือที่จะช่วยเพิ่มทางเลือกในการดูแลผู้ป่วยของเรา 💚

Focused treatment. Better options for rehabilitation.

กองเวชศาสตร์ฟื้นฟู
โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า

#เวชศาสตร์ฟื้นฟู #โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า

30/09/2026

เมื่ออาจารย์แพทย์บอกว่า…
“Resident ต้องแข็งแรงทั้งวิชาการและร่างกาย” 😂

เรียนก็ต้องเรียน
คนไข้ก็ต้องดู
Quadriceps ก็ต้องแข็งแรง!

ที่อยู่

315, Ratchawithi Road, Thung Phaya Thai, Ratchathewi
Bangkok
10400

เว็บไซต์

http://www.rehabpmk.org/

แจ้งเตือน

เป็นคนแรกที่รู้ข่าว: เราจะส่งอีเมลแจ้งเมื่อ Rehab PMK โพสต์ข่าวสารและโปรโมชั่น อีเมลของคุณจะไม่ถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น และคุณสามารถยกเลิกการรับข่าวสารได้ทุกเมื่อ