03/11/2026
Corona… de tijd waarin zelfs afscheid nemen aan regels gebonden was.
Soms zijn er van die herinneringen uit je werk die je nooit meer helemaal loslaten. De coronatijd is daar voor mij absoluut één van.
Wat was het een bizarre periode. Mondkapjes, schorten, handschoenen, desinfecterende handgel waar je handen zo ongeveer van in de kreukels gingen en overal briefjes met verboden, geboden en protocollen. We konden op een gegeven moment bijna een studie maken van alle regels. En net als je dacht dat je het allemaal begreep, veranderde er weer iets.
Maar achter al die regels zaten mensen. Mensen die ziek waren, mensen die bang waren en families die met hun handen in het haar zaten.
Ik denk terug aan een mevrouw bij ons op de afdeling. Haar leven liep ten einde. Het was duidelijk dat ze niet lang meer onder ons zou zijn. Haar echtgenoot mocht bij haar blijven, maar haar kinderen? Die mochten niet komen. De regels van de regering waren streng: alleen haar man mocht aan haar bed zitten.
Probeer je dat eens voor te stellen. Je moeder ligt op sterven en jij moet thuisblijven. Niet omdat je niet wilt komen, maar omdat het niet mag. Geen hand vasthouden, geen kus op haar voorhoofd, geen laatste woorden fluisteren. Alleen maar wachten op een telefoontje dat je eigenlijk helemaal niet wilt krijgen.
Haar echtgenoot zat bij zijn vrouw, maar het verdriet van de kinderen was minstens zo groot. En eerlijk? Dat ging ons niet in de koude kleren zitten.
We keken elkaar aan en wisten eigenlijk meteen: dit kunnen we toch niet maken?
Dus besloten we, heel bewust, een beetje buiten de lijntjes te kleuren. De kinderen mochten om de beurt toch bij hun moeder komen waken. Niet allemaal tegelijk, niet met tromgeroffel en zeker niet met een aankondiging op het mededelingenbord. Gewoon stilletjes, met een beetje medewerking van ons.
Je kunt zeggen dat we de regels niet helemaal volgden. Dat klopt. Maar soms moet je als zorgverlener ook gewoon je gezonde verstand gebruiken. En heel eerlijk: ik denk niet dat er iemand slechter van is geworden.
Daar zaten ze dan. Om de beurt naast hun moeder. Een hand op haar hand, een kus, een paar woorden, misschien nog een herinnering ophalen. Gewoon even bij haar zijn. Geen ingewikkelde zorg, geen medische handelingen, maar iets wat eigenlijk vanzelfsprekend zou moeten zijn: afscheid kunnen nemen van je moeder.
En misschien was dat wel het mooiste wat we in die verschrikkelijke periode konden doen.
Ik heb in die tijd veel gezien. Verdriet, angst, eenzaamheid en machteloosheid. Maar ook collega’s die alles uit de kast haalden om het voor bewoners en families een beetje draaglijker te maken. Soms met creatieve oplossingen, soms met een flinke dosis improvisatie en soms met een heel klein beetje rebels gedrag.
Want laten we eerlijk zijn: we hadden al genoeg aan die mondkapjes, de beslagen brillen en het feit dat je soms niet eens meer herkende wie er achter al die beschermende kleding stond. Een glimlach moest je er maar bij denken!
Gelukkig hebben we deze vreselijke tijd achter ons kunnen laten. We kunnen elkaar weer gewoon vasthouden, op bezoek gaan, samen lachen en afscheid nemen zonder dat daar eerst een heel protocol voor uit de kast moet worden getrokken.
Maar één ding is me altijd bijgebleven: achter iedere bewoner staat een familie. En juist op de momenten dat het leven eindigt, hebben die mensen elkaar harder nodig dan ooit.
Ik heb er nooit spijt van gehad dat we die kinderen toch hebben binnengelaten.
Want uiteindelijk zijn we er niet om alleen maar regels uit te voeren. We zijn er om mensen te verzorgen, te beschermen en vooral mens te laten zijn.
En als ik daarvoor af en toe een beetje stout moest zijn… ach, dan nam ik die blik van de directie er ook nog wel bij.
Sommige regels zijn er om gevolgd te worden. Maar menselijkheid mag nooit achter een gesloten deur blijven staan.
